Bệnh nghề nghiệp: Người lao động được hưởng những chế độ gì theo quy định của pháp luật?

Phóng viên: Thưa Luật sư, bệnh nghề nghiệp được hiểu như thế nào theo quy định của pháp luật hiện hành?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Theo khoản 9 Điều 3 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, bệnh nghề nghiệp là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với người lao động.

Có thể hiểu đơn giản, đây là những bệnh phát sinh trong quá trình làm việc khi người lao động thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố nguy hiểm, độc hại hoặc làm việc trong môi trường không bảo đảm điều kiện an toàn, vệ sinh lao động. Những bệnh này thường mang tính đặc thù của từng ngành nghề và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như khả năng lao động của người lao động.

Hiện nay, theo quy định của Bộ Y tế, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội gồm 35 bệnh nghề nghiệp. Một số bệnh phổ biến có thể kể đến như bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp, bệnh hen nghề nghiệp, bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, bệnh viêm gan vi rút B nghề nghiệp, bệnh lao nghề nghiệp, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp hay bệnh COVID-19 nghề nghiệp.

Phóng viên: Khi được xác định mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động sẽ được hưởng những chế độ gì, thưa Luật sư?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Khi người lao động mắc bệnh nghề nghiệp và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật, họ có thể được hưởng các chế độ từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Cụ thể, người lao động có thể được thanh toán chi phí khám bệnh, giám định và điều trị; được hưởng trợ cấp một lần hoặc trợ cấp hằng tháng tùy thuộc vào mức độ suy giảm khả năng lao động; được hỗ trợ phục hồi chức năng lao động nhằm sớm quay trở lại công việc và cuộc sống bình thường.

Đối với những trường hợp suy giảm khả năng lao động ở mức cao hoặc phát sinh các tình huống đặc biệt theo quy định của pháp luật, người lao động còn có thể được hưởng trợ cấp phục vụ hoặc các chế độ tử tuất dành cho thân nhân.

Những chính sách này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với người lao động không may bị ảnh hưởng sức khỏe do đặc thù công việc, đồng thời góp phần bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống cho người lao động.

Phóng viên: Ngoài trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm, người sử dụng lao động có trách nhiệm gì trong việc phòng ngừa bệnh nghề nghiệp?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Người sử dụng lao động đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng ngừa và hạn chế phát sinh bệnh nghề nghiệp.

Theo quy định pháp luật, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; đánh giá và kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc; tổ chức khám sức khỏe định kỳ cũng như khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đầu tư trang thiết bị bảo hộ lao động phù hợp, cải thiện môi trường làm việc và kịp thời xử lý các nguy cơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động.

Thực tế cho thấy, việc phòng ngừa luôn hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều so với việc khắc phục hậu quả khi bệnh nghề nghiệp đã phát sinh.

Phóng viên: Luật sư có lưu ý gì đối với người lao động để bảo vệ quyền lợi của mình?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Một điểm rất quan trọng là không phải mọi trường hợp mắc bệnh trong quá trình làm việc đều được xác định là bệnh nghề nghiệp.

Để được hưởng chế độ, bệnh đó phải thuộc danh mục bệnh nghề nghiệp được cơ quan có thẩm quyền công nhận, đồng thời người lao động phải thực hiện các thủ tục giám định và xác định mức suy giảm khả năng lao động theo quy định.

Do đó, người lao động cần chủ động tham gia các đợt khám sức khỏe định kỳ, lưu giữ hồ sơ khám chữa bệnh liên quan đến công việc và kịp thời đề nghị doanh nghiệp hoặc cơ quan chức năng hỗ trợ khi phát hiện dấu hiệu bệnh nghề nghiệp.

Việc hiểu đúng quy định pháp luật sẽ giúp người lao động bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và bền vững.

Phóng viên: Xin cảm ơn Luật sư!

Trong trường hợp doanh nghiệp hoặc người lao động cần hỗ trợ tư vấn về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc các vấn đề pháp lý lao động phát sinh, có thể liên hệ với Công ty Luật TNHH SB Law để được các luật sư và chuyên gia hỗ trợ kịp thời.