Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo thủy điện điều tiết lũ linh hoạt

Chiều 4/11, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp làm trưởng đoàn làm việc với UBND TP Đà Nẵng về công tác quản lý đề điều, hồ đập và vận hành thủy điện điều tiết lũ trên địa bàn.

Cần giải pháp căn cơ, không thể cứ mưa là di dời

Báo cáo tại buổi làm việc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng Trương Xuân Tý cho biết, trong mùa lũ hàng năm, trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn các hồ thủy điện như A Vương, Đắk Mi 4, Sông Tranh 2, Sông Bung 4, Sông Bung 2, Khe Diên, Sông Côn 2... phải vận hành theo nguyên tắc ưu tiên: an toàn công trình, giảm lũ hạ du, cấp nước - phát điện hiệu quả và duy trì dòng chảy tối thiểu.

Có 5 hồ chứa thủy điện gồm A Vương, Đắk Mi 4, Sông Tranh 2, Sông Bung 2, Sông Bung 4 có quy định nước cao nhất trước lũ và mực nước đón lũ thấp nhất.

Trong đợt mưa lũ 25–30/10/2025, việc vận hành các hồ tuân thủ Quy trình 1865, đã góp phần cắt giảm lũ, tận dụng dung tích phòng lũ. Tuy nhiên, đến sau ngày 28/10, hầu hết hồ đạt mực nước dâng bình thường, chuyển sang chế độ đảm bảo an toàn công trình.

Bên cạnh đó, trong đợt mưa, lụt vừa qua, thông qua việc cập nhật kịp thời thông tin chỉ đạo, điều hành công tác phòng, chống thiên tai, số liệu vận hành điều tiết các hồ thủy điện đã góp phần giúp cán bộ, nhân dân, các cơ quan thông tấn, báo chí biết, theo dõi và chủ động có biện pháp ứng phó thích hợp.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng khẳng định, trong đợt mưa lũ xảy ra từ ngày 26 - 30/10, các hồ thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn có điều tiết, cắt bớt lũ cho hạ du, nhưng mức độ điều tiết chưa tối ưu.

Nhiều nhà dân ở vùng hạ lưu các sông lớn thì bị ngập lụt. Trên địa bàn thành phố cũng có hàng chục điểm sạt lở nặng, hàng trăm điểm sạt lở nhỏ. 

Cứ mỗi mùa mưa lũ, người dân miền núi rất khổ sở khi phải chung sống với nỗi lo sạt lở, đe dọa tính mạng, tài sản. Phó Chủ tịch UBND thành phố kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ, có giải pháp căn cơ nhằm giải quyết tình trạng trên và quan tâm, có chương trình hỗ trợ giúp người dân ứng phó với thiên tai như: xây dựng nhà tránh ngập lụt, trang bị các ghe, thuyền, phao cứu sinh… “Không thể năm nào, cứ đến mùa mưa, lụt là bà con lại phải di dời…”, Phó Chủ tịch UBND TP kiến nghị  

Đồng thời, kiến nghị Trung ương quan tâm, hỗ trợ nguồn lực để thành phố Đà Nẵng xây dựng các khu tái định cư để di dời người dân ở các vùng nguy cơ sạt lở cao đến nơi ở mới an toàn, sớm ổn định đời sống.

Gắn liền đó, quan tâm hỗ trợ sinh kế mới cho đồng bào vùng núi, chuyển đổi mô hình từ trồng cây keo sang cây dược liệu, cây gỗ lớn…

Vận hành thủy điện linh hoạt, tránh cứng nhắc

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp thông tin, trong Công điện số 208/CĐ-TTg ngày 4/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ về chủ động phòng, tránh, ứng phó với bão Kalmaegi (bão số 13), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với ngành công thương và các địa phương chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc vận hành các hồ chứa thủy lợi, thủy điện, nhất là các hồ thuộc hệ thống liên hồ chứa, bảo đảm an toàn, hiệu quả không để xảy ra mất an toàn hồ đập; căn cứ vào dự báo mưa lũ chỉ đạo chủ động hạ thấp mực nước các hồ chứa thủy lợi, thủy điện để đón lũ…

Căn cứ yêu cầu nói trên của Thủ tướng Chính phủ và dưa trên dự báo thời gian có mưa lớn cũng như dự báo lưu lượng lũ về các hồ thủy điện từ rạng sáng 7/11 do ảnh hưởng của bão số 13, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đã chỉ đạo khẩn trương vận hành hạ thấp mực nước các hồ thủy điện lớn trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn, gồm: A Vương, Đắk Mi 4, Sông Tranh 2, Sông Bung 4 và Sông Bung 2 về mực nước có khả năng đón lũ theo dự báo, trước thời điểm xảy ra mưa lớn.

Đồng thời, đề nghị thành phố Đà Nẵng vận hành các hồ thủy điện điều tiết lũ phải linh hoạt theo thực tế dự báo, diễn biến của thiên tai trong điều kiện biến đổi khí hậu; các hồ thủy điện vận hành điều tiết lũ theo chỉ đạo của thành phố; không cứng nhắc tuân thủ quy trình vận hành liên hồ như trong đợt mưa lũ xảy ra vừa qua.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đã thống nhất với Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng về cách thức phối hợp vận hành hồ thủy điện điều tiết lũ trong một số tình huống thời gian đến và đề nghị thành phố phối hợp với đơn vị liên quan đề xuất nội dung điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn theo hướng mở, thực tế…

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đề xuất Chính phủ về công tác vận hành thủy điện điều tiết lũ trong điều kiện biến đổi khí hậu nhằm hạn chế tác động của lũ lụt và giảm thiểu thiệt hại.

Bộ cũng sẽ phối hợp với thành phố Đà Nẵng tiếp tục đề xuất chủ trương xử lý căn bản tình trạng xói lở bờ biển ở khu vực Cửa Đại và phường Hội An Đông, Hội An Tây; đầu tư công trình điều tiết nước tại sông Quảng Huế, xây mới đập dâng An Trạch; đề xuất đầu tư cải tạo trước một hồ thủy lợi có dung tích hơn 20 triệu m3 nước để có khả năng điều tiết lũ cho hạ du…

Thứ trưởng cũng đề nghị thành phố Đà Nẵng khẩn trương quy hoạch vùng tái định cư, di dời người dân vùng nguy cơ sạt lở cao, khắc phục tình trạng di dời tạm thời trong mỗi đợt mưa, lũ.