Bùng nổ nhiều hoạt động trải nghiệm hấp dẫn tại Ngày hội STEM Quốc gia lần thứ 8

Phát biểu khai mạc sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ Lê Xuân Định nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số là một xu thế tất yếu và là giải pháp trực tiếp để nâng cao năng lực và lợi thế cạnh tranh, việc phát huy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trở thành một yêu cầu tất yếu của công cuộc phát triển. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội đối với lực lượng lao động trẻ mang tính tiên phong và giàu sức sáng tạo.

Theo đó, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định 3 đột phá chiến lược trong phát triển bền vững đất nước. Đó là thể chế, nguồn nhân lực và hạ tầng; trong đó, nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với phát triển khoa học công nghệ đáp ứng yêu cầu của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư chính là một giải pháp then chốt để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành công. Để làm được việc đó, nguồn nhân lực không chỉ có chất lượng cao về tri thức mà còn có các kỹ năng phù hợp với yêu cầu của công cuộc phát triển. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội với lực lượng lao động trẻ mang tính tiên phong và giàu sức sáng tạo.

Giáo dục STEM với triết lý bồi dưỡng kiến thức liên môn, liên ngành, truyền tải kiến thức một cách khoa học và trực quan có thể coi là một cách tiếp cận lý tưởng để nâng cao tri thức, đổi mới tư duy của người trẻ, qua đó hình thành nên những thế hệ công dân thời đại số sẵn sàng đối mặt, có khả năng thích ứng và nắm bắt những cơ hội.

Ngày hội STEM Quốc gia 2023 được tổ chức nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống; nâng cao năng lực nghiên cứu; tăng cường giáo dục tư duy sáng tạo; chú trọng đào tạo những kiến thức, kỹ năng phù hợp với những yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây cũng là cơ hội để các nhà quản lý khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo, các nhà nghiên cứu, các nhà trường, giáo viên và các bạn học sinh, sinh viên tiếp cận phương pháp dạy và học tiên tiến, hướng tới phát triển toàn diện kiến thức khoa học và công nghệ góp phần tạo nguồn nhân lực đủ trình độ tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4. 

Thứ trưởng Lê Xuân Định kỳ vọng Ngày hội STEM Quốc gia 2023 sẽ truyền đi thông điệp kết nối, lan tỏa và nâng cao nhận thức về vai trò của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tới cộng đồng, nhất là các bạn trẻ, cùng xây dựng văn hóa yêu và đam mê nghiên cứu khoa học ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đồng thời gửi tới toàn thể đại biểu tham dự và các bạn trẻ thông điệp về sự chung tay và nỗ lực vì một Việt Nam đổi mới và phát triển: “Chúng ta cùng nỗ lực bồi đắp và xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam đổi mới sáng tạo vì một tương lai tốt đẹp hơn và vì sự thịnh vượng chung của đất nước”.

Đại diện Ban tổ chức, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Khoa học Công nghệ Trần Xuân Bách cho biết, năm 2023, Ngày hội STEM quốc gia đánh dấu bước chuyển mình cả về chất và lượng. Ngày hội mang một diện mạo mới với cách tổ chức bài bản, chuyên nghiệp hơn, với nhiều hoạt động đa dạng, bổ ích và lý thú gắn với những tiến bộ, xu thế giáo dục trên thế giới.

Theo Ban tổ chức Ngày hội STEM Quốc gia 2023 với chủ đề là "Việt Nam, bứt phá tầm cao" như lời khẳng định về sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của cộng đồng STEM tại Việt Nam, qua đó tiếp sức cho các thầy cô giáo và các em học sinh trên mọi miền tổ quốc trên hành trình tìm kiếm, mở mang các tri thức khoa học trong bối cảnh mới, từng bước làm chủ kiến thức và xây dựng tương lai.

Ngày hội STEM quốc gia 2023 từ sau khi phát động chính thức (30/5/2023) đã diễn ra nhiều hoạt động sôi nổi trên toàn quốc, thu hút sự quan tâm và tham gia của nhiều địa phương, trường học, các cơ quan, đơn vị, tổ chức và doanh nghiệp liên quan đến STEM, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, đặc biệt là các em học sinh và giáo viên. 

Thay vì chỉ là 1 ngày hội duy nhất như 8 kỳ trước, ngày hội STEM Quốc gia lần thứ 8 (Vietnam STEM Festival 2023) đã diễn ra một chuỗi hoạt động về STEM được tổ chức trên phạm vi toàn quốc sau đó kết thúc bằng Ngày hội lớn quy tụ đại diện của các địa phương, đơn vị khắp ba miền.

Trải qua hơn 4 tháng triển khai kể từ khi phát động, sự ủng hộ mạnh mẽ từ các cơ sở giáo dục tại các địa phương trong cả nước là minh chứng rõ nét nhất cho sức sống của Ngày hội cũng như của cộng đồng STEM Việt Nam. Chỉ riêng với 2 cuộc thi sáng tạo robot STEM Robotics Championship và cuộc thi thiết kế tên lửa nước Bay vào vũ trụ, Ban Tổ chức đã nhận được hơn 500 hồ sơ đăng ký từ hơn 30 tỉnh, thành phố trong cả nước, tương ứng với gần 2.500 em học sinh có mong muốn tham gia tranh tài. 

Sự kiện có 5 phân khu không gian chính, bao gồm:

- Khu vực quảng trường Tạ Quang Bửu là nơi diễn ra Lễ khai mạc, Chung kết toàn quốc cuộc thi bắn tên lửa nước "Bay vào vũ trụ" (Vietnam Water Rocket Competition) với sự tham dự của 57 đội thi đến từ các trường Tiểu học, THCS trên cả nước và hoạt động trưng bày STEM Sao Kim;

- Khu vực sân ngã 5 là nơi diễn ra hoạt động thử thách STEM Sao Thuỷ, Chung kết HUST Robot Arena, vòng loại Giải vô địch FC24 Việt Nam - Vietnam EAFC 24 Championship, bộ môn bóng đá giả lập (FIAFAe), Cờ vua vận động;

- Khu vực hội trường nhà C2 là nơi diễn ra Chung kết toàn quốc cuộc thi Vietnam STEM Robotics Championship với 96 đội thi xuất sắc đến từ 16 tỉnh thành trên cả nước;

- Khu vực hội trường thư viện Tạ Quang Bửu là nơi diễn ra Hội thảo quốc tế STEM (Vietnam International STEM Conference) với chủ đề "STEM không biên giới";

-  Khu vực Nhà D8 là nơi diễn ra Lab Tour tham quan và trải nghiệm phòng thí nghiệm, thực hành của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Trong các không gian khác nhau, các em học sinh và phụ huynh, giáo viên, các bạn trẻ đã được trải nghiệm nhiều hoạt động phong phú và thú vị như: toán ứng dụng (rubik, board game, lập trình tin học,…); trò chơi thực tế ảo hấp dẫn, đa dạng thể loại (thể thao, trinh thám, hành động, đối kháng…); đua xe ô tô giả lập với hệ thống mô phỏng hiện đại đem đến cảm giác như đang lái xe thật; tương tác với robot AI, điều khiển Mbot đấu sĩ, trải nghiệm trực tiếp với các dự án robot sáng tạo; thí nghiệm khoa học, chế tạo đồ chơi thông minh; chọn mẫu thiết kế và nhận móc khóa qua máy cắt khắc laser Xtool; cờ vua vận động - trò chơi vận dụng kiến thức cơ bản về môn cờ vua truyền thống và khả năng di chuyển linh hoạt trên bàn cờ khổng lồ; biểu diễn thí nghiệm khoa học, chế tạo đồ chơi thông minh…

STEM là viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology (công nghệ), Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học). Giáo dục STEAM là một khái niệm dạy học liên ngành kết hợp giữa nghệ thuật với các môn học STEM truyền thống là: khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Ngày hội STEM Quốc gia (Vietnam STEM Festival, viết tắt là VSF) được tổ chức lần đầu vào năm 2015 tại trường Đại học Bách khoa Hà Nội theo sáng kiến của Tạp chí Tia Sáng (trước đây là một ấn phẩm của báo Khoa học và Phát triển thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) và Liên minh STEM, dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ. Cho đến nay, ngày hội STEM quốc gia đã được định kỳ tổ chức trong 7 năm.