CEO Lê Hoàng Uyên Vy và những đam mê với thương mại điện tử

Gần 1 năm sống yên ổn với lộ trình tăng trưởng rất rõ ràng cho startup của mình, nay nữ CEO 25 tuổi buộc phải ngồi nhìn lại cục diện một cách rất nghiêm túc.

Mày mò internet từ 11 tuổi

Có điều kiện tiếp cận Internet từ sớm, năm 11 tuổi Uyên Vy đã tự học thiết kế web và 1 năm sau tự tin quảng cáo "một nhóm thiết kế web chuyên nghiệp, năng động" để kiếm tiền. 14 tuổi, Uyên Vy đầu cơ tên miền và bán được 2.100 USD.

Sau khi tốt nghiệp chuyên Lê Hồng Phong, Uyên Vy học tài chính tại trường kinh doanh McDonough thuộc đại học Georgetown, Mỹ. Đây cũng là thời gian cô tiếp cận với thương mại điện tử.

Năm thứ 2 đại học, Uyên Vy nhìn thấy cơ hội kinh doanh khi các siêu thị giảm giá đồng hồ và có thể kiếm lời khi rao bán lại trên eBay. 2 năm kinh doanh trên eBay đem lại nhiều kinh nghiệm về dịch vụ khách hàng, thương lượng với nhà cung cấp, cũng như thu về gần 100.000 USD (khoảng 2 tỷ đồng) vốn tích lũy khởi nghiệp sau này.

Sau khi về Việt Nam, năm 2009 Uyên Vy sáng lập nên chuỗi nhà hàng thức ăn đường phố có tên Aiya! Thế giới ăn vặt. Quyết định khởi nghiệp này được Uyên Vy tự đánh giá là khá nguy hiểm bởi thời điểm này cô chưa đủ số vốn kinh nghiệm nhất định để làm, cũng như gặp hạn chế về vốn. Hai lý do chính khiến cô thực hiện là đam mê kinh doanh và thời cơ.

"Cơ hội rất dễ mất đi. Một ý tưởng mình cho là hay sẽ không bao giờ chờ mình mãi", Uyên Vy cho biết. Một trong những khó khăn lớn nhất khi Vy mở Aiya! là quản lý nhân sự trong thời gian đầu do chưa có kinh nghiệm. Ngoài ra mô hình nhỏ khiến cô gặp bất lợi khi xây dựng các chế độ đãi ngộ để cạnh tranh với các nhà hàng lớn. Sau hai năm đầu tiên, dự án này đi vào quỹ đạo ổn định và mở rộng ra được 4 địa điểm với hơn 80 nhân viên.

Cùng thời điểm khởi nghiệp với Aiya!, Tập đoàn dệt may Việt Nam (Vinatex) triển khai dự án thương mại điện tử. Uyên Vy gia nhập dự án này và đặt tên công ty là Chọn.

Chọn hoạt động từ năm 2011 tập trung vào lĩnh vực thời trang với vốn đầu tư ban đầu 1 triệu USD (khoảng 20 tỷ đồng) trong đó cá nhân cô sở hữu 10%, ngoài ra còn đóng góp vốn từ Vinatexmart, May Nhà Bè, Dệt Hòa Thọ,…

Cách làm của Uyên Vy đối với Chọn là hoạt động có giới hạn. Thay vì đàm phán với hàng loạt thương hiệu lớn, cô nghiên cứu từng thương hiệu, tìm hiểu xem họ có bao nhiêu cửa hàng, đang gặp thách thức gì rồi từ đó cung cấp đúng thứ họ thiếu. Ví như giới thiệu những bộ cánh đẹp với chi phí mềm trên website của Chọn cho những thương hiệu chưa có website. Với cách làm du kích này, dần dần các thương hiệu lớn như Levi’s, Nine west, Axara, DKNY lần lượt xuất hiện trên Chọn giai đoạn 2011 - 2012.

Ảnh: Nguồn Internet

Chon.vn và những giai đoạn “siêu vật vã” của Vy

Chon.vn từng sống tốt với mô hình trung tâm thời trang online, cung cấp dịch vụ xây dựng e-store cho nhiều thương hiệu chính hãng. Nữ Founder tự nhận mình "máu kiếm tiền", đã nhìn ra cơ hội kinh doanh vào năm 2010 khi các nhãn hàng, kể cả những nhãn hàng ngàn tỷ, có thương hiệu, làm website khá sơ sài, không cập nhật sản phẩm lên online…

Chon.vn đang thu được lượng tiền mặt đều đặn, giờ phải chuyển đổi mô hình. Cách chơi của đối thủ mới khiến khách hàng không còn sẵn lòng trả tiền cho phương pháp kinh doanh cũ. Chon.vn buộc phải áp dụng mô hình bán sản phẩm – thu chiết khấu thay vì chỉ cung cấp các trang mang tính giới thiệu sản phẩm như trước kia. Để bán sản phẩm qua kênh online thì đến giờ khi đủ dày dạn nhìn lại, Vy mới thừa nhận là rất khó, từ việc thu hút khách hàng, tăng tỷ lệ chuyển đổi cho đến kiểm soát tỉ lệ hoàn/trả hàng…

"Năm 2012, chúng tôi phải đổi mô hình. Lúc đó, tôi phải đi học vì không biết gì hết, đến cả việc ship hàng cũng phải học", Vy nhớ lại giai đoạn cô gọi là "siêu vật vã" của Chon.vn.

Nỗ lực của cả team cũng giúp Chon.vn bán được , nhưng chỉ là số lẻ của đối thủ vì không đủ nguồn lực chạy marketing. Không thể tự nuôi được như trước, Founder quyết định tính đến chuyện gọi vốn.

Mùa đông năm 2012, quá trình mua lại trung tâm thời trang online Chon.vn của nhà sáng lập Lê Hoàng Uyên Vy đã đến giai đoạn thẩm định. Câu chuyện đang rôm rả về thị trường bỗng tắt hẳn khi nhà đầu tư nhìn vào lượng tiền mặt của Chon.vn.

"Đó là một nhà đầu tư chiến lược đang sở hữu hệ thống người dùng rất lớn. Họ muốn xây dựng mảng thương mại điện tử để tận dụng hệ sinh thái khách hàng sẵn có, nhằm tối ưu hóa nguồn doanh thu cho công ty. Nhưng sau khi thẩm định, nhà đầu tư nhận thấy lượng tiền mặt trong công ty không còn nhiều và đánh giá khả năng tồn tại của startup là không cao", Vy chia sẻ.

"Tôi rất nhớ chuyện ấy. Ban đầu, quá trình thẩm định diễn ra tích cực cho tới khi anh ấy nhìn vào lượng tiền mặt của công ty thì tình hình không được khả quan như trước nữa", Vy nhớ lại.

"Sau khi nghiên cứu ròng rã nhiều tháng trời, công ty ấy quyết định không tiếp tục thực hiện thương vụ. Tuy có thất vọng nhưng mình tuyệt đối không thể bỏ cuộc, vẫn phải tìm cách xoay sở để duy trì hoạt động công ty", Vy tự nhủ.

Không còn tiền mặt, CEO làm đủ thứ việc để nuôi được công ty. Làm event, mối quen nào tổ chức khai trương gian hàng mới Vy cũng thầu. Rồi lại chạy truyền thông. Thiết kế thương hiệu. Thầu branding xong họ muốn xây cửa hàng Vy cũng nhận thuê rồi xây dựng cửa hàng luôn.

"Lần đầu tiên không biết làm nghề, nhưng tôi nhận hết. Gì cũng làm. Tôi đã trải qua nhiều thất bại nhưng đó không phải lí do để mình bỏ cuộc. Làm nghề nào xong hiểu nghề đó, để sau này làm tốt hơn", Vy kể.

Năm 2014, Chon.vn được một tập đoàn lớn mua lại. Cùng thời điểm đó, dự án TMĐT của nhà đầu tư chiến lược đã tiếp cận Chon.vn vào năm 2012 đã phải đóng cửa.

Chuyện khởi nghiệp của Vy có lẽ gói gọn trong 2 chữ: Lì và Liều. Vy tâm sự: "Lúc còn trẻ, mình không biết nhiều nên cái gì cũng thử làm. Càng biết nhiều thì con người sẽ càng cảm thấy sợ hãi nhiều thứ, nhìn đâu cũng thấy rủi ro nên ít dám thực hiện ý tưởng. Mình nhận ra rằng: Trẻ thì gọi là Liều, cứ thử, sai thì sửa thôi. Càng sai nhiều thì sau này sẽ có cơ hội làm đúng”.

Nhìn lại chặng đường 4 năm dồn hết tâm huyết cho Chon.vn, "cựu nữ tướng" Adayroi Lê Hoàng Uyên Vy nhận ra rằng: Điều quan trọng nhất là sự kiên trì và bền bỉ.

Nhà đầu tư từ chối mua thì "ra đi" trước cả Startup. Đối thủ khiến Chon.vn sống "siêu vật vã" một ngày đẹp trời lại đến ngỏ ý xin "bán mình". "Khi nhìn lại những sự kiện này, tôi tự nhủ rằng: Quan trọng nhất trong khởi nghiệp chính là tính kiên trì. Bản chất câu chuyện E-Commerce là phải sống lâu thôi", Vy nói.

Nói về bí quyết sống lâu của mình, Vy dùng 2 chữ "Bền bỉ". Từ lúc Vy bắt đầu, không biết gì là học. Marketing cũng tự học.

"Tôi chịu khó lắm. Nói thuê người làm vô thì thời đó tôi không có tiền. Công ty rất nhỏ thì phải tự mình xoay xở, phải chi tiêu rất dè dặt, thuê một người phải tính họ sẽ đem lại giá trị gì, thuê người xong mà người đó không hiệu quả lập tức phải có phương án mới".

"Sống trong tâm thế đúng là Startup luôn nên phải tìm cách sinh tồn. Kinh nghiệm của tôi là mỗi lúc cứ gần xuống vực thẳm mình luôn kiếm cách. Startup là phải sống được cái đã", Vy tâm sự.

Về chặng đường sự nghiệp của Lê Hoàng Uyên Vy, sau khi bán lại Chon.vn cho một tập đoàn lớn, Vy giữ cương vị quyền Tổng Giám đốc VinEcom ở tuổi 27. Năm 2016, cô là một trong 7 người Việt trẻ được lọt vào danh sách Top 30 under 30 của Châu Á do Forbes bầu chọn.

Hơn 2 năm trước, Lê Hoàng Uyên Vy lập ESP Capital - một quỹ đầu tư mạo hiểm tập trung đầu tư vào các Startup trong giai đoạn early stage. "Tôi muốn tiếp tục được đóng góp cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam để có thể tạo ra nhiều giá trị cho cuộc sống. Hy vọng trong thời gian tới, ngoài VNG thì Việt Nam sẽ tiếp tục xuất hiện nhiều kỳ lân công nghệ mới", cô gái trẻ tâm sự.

Theo Văn Khương

TBCKVN