Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc: Doanh nghiệp là thước đo cuối cùng của cải cách

Sáng nay (20/11) Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo Báo cáo Thực hiện Nghị quyết 19 và 35 về cải cách môi trường kinh doanh và phát triển doanh nghiệp – Góc nhìn từ doanh nghiệp. Diễn đàn Doanh nghiệp trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tại hội thảo.

TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

“Theo dõi tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sau 30 năm đổi mới, chúng ta thấy giai đoạn 2012-2014, nền kinh tế Việt Nam có dấu hiệu chững lại. Tốc độ tăng trưởng trong giai đoạn này đều dưới 6%/năm, mức thấp kỷ lục chỉ sau các năm khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Chúng ta mới chỉ lấy lại được tốc độ tăng trưởng nhanh trên 6% từ năm 2015 trở lại đây. Có được kết quả đó phải kể đến các nỗ lực tái cơ cấu nều kinh tế, trong đó thay đổi mô hình tăng trưởng từ chỗ phụ thuộc vào đầu tư công; doanh nghiệp nhà nước; và tăng trưởng tín dụng, sang coi kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Để phát triển kinh tế tư nhân, vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế chuyển từ người chèo đò sang người lái đò. Nói cách khác, Nhà nước thay vì điều hành các doanh nghiệp bằng mệnh lệnh thì chuyển sang điều hành bằng pháp luật và các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp. Đây cũng là hai chức năng kinh tế quan trọng nhất của một Nhà nước kiến tạo phát triển là tạo lập thể chế kinh tế thị trường và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.

Khi nói về những nỗ lực phát triển kinh tế tư nhân của Chính phủ trong các năm qua, không thể không kể đến các Nghị quyết 19 và Nghị quyết 35. Các Nghị quyết này không chỉ là thông điệp rất mạnh mẽ của Chính phủ, mà còn là cam kết của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp trong việc đưa môi trường kinh doanh của Việt Nam vào nhóm 4 nước đứng đầu khu vực ASEAN, là những nhiệm vụ rất cụ thể mà Chính phủ giao cho các bộ ngành, địa phương…

Đã gần 5 năm kể từ khi Nghị quyết 19 đầu tiên được ban hành, và hơn 2 năm kể từ Nghị quyết 35 cho thấy đã đạt được những kết quả quan trọng. Môi trường kinh doanh đã có những chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, thời gian qua cho thấy giữa các bộ ngành và địa phương có mức độ thực hiện chưa đồng đều. Nhiều bộ, ngành rất tiên phong, quyết liệt trong cắt giảm và đơn giản hoá điều kiện kinh doanh và cải cách kiểm tra chuyên ngành nhưng một số bộ ngành ít chuyển biến, còn thực hiện đối phó. Thời gian qua cho thấy, bộ ngành nào người đứng đầu thực hiện quyết liệt, tích cực thì việc cắt giảm diễn ra mạnh mẽ.

Chính vì như vậy, rất cần có những đánh giá độc lập, giám sát việc thực hiện quá trình cắt giảm này. Tránh tình trạng chạy theo con số trên báo cáo, lạc quan về các thành tích luôn được nhấn mạnh mà người dân và doanh nghiệp không được hưởng lợi. Suy cho cùng thước đo quan trọng nhất là sự hài lòng của doanh nghiệp. Bởi chính hiệu ứng thực tiễn, tác động thực tiễn mới là tiêu chuẩn cuối cùng và quan trọng nhất để đánh giá chương trình cải cách hay lĩnh vực cải cách có thực sự thành công hay không.

Thực hiện yêu cầu của Chính phủ, VCCI đã thực hiện một báo cáo từ góc nhìn của các doanh nghiệp, với tư cách người thụ hưởng, phản ánh về hiệu quả mà các bộ ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ mà Chính phủ được giao. Hơn ai hết, chính các doanh nghiệp là người cảm nhận rõ nhất sự thay đổi của môi trường kinh doanh Việt Nam trong các năm qua. Họ hiểu rõ nhất việc làm thủ tục hành chính có thuận lợi hơn không? Có bị thanh kiểm tra trùng lặp không? Có bị nhũng nhiễu, tiêu cực không? có thường xuyên mất điện không? Có tranh chấp thì khởi kiện ở toà án có hiệu quả không?…

Báo cáo hôm nay chính là các câu trả lời của các doanh nghiệp cho những câu hỏi đó. Chúng tôi tin rằng những thông tin từ báo cáo sẽ là đóng góp có ý nghĩa cho quá trình tổng kết thực hiện Nghị quyết 19 và 35 của Chính phủ cũng như cung cấp thông tin cho việc soạn thảo các nghị quyết mới của Chính phủ thời gian tới. Do thời gian và nguồn lực có hạn, báo cáo này mới chỉ phác hoạ một số nét chính trong việc thực hiện các nghị quyết, chứ chưa thể toàn diện tất cả các lĩnh vực, các bộ ngành, địa phương.

Chúng tôi trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ và hợp tác của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cảm ơn Dự án Tăng cường tiếng nói của doanh nghiệp trong việc giám sát và thực hiện tái cơ cấu kinh tế (thuộc Chương trình Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam – Aus4Reform) đã phối hợp và giúp đỡ VCCI thực hiện được sáng kiến này.”

TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

theo enternews