Đất Vua Hùng nơi quả dứa mật được tìm thấy

Có những giá trị của nông sản không nằm ngay trên lớp vỏ của một quả dứa. Nó nằm ở vùng đất nơi cây dứa bén rễ, ở cách người trồng chăm sóc từng luống cây, ở quy trình thu hoạch và cả hành trình đưa sản phẩm từ vườn đến tay người tiêu dùng. 

Với Dứa mật Liên Hoa, câu chuyện ấy bắt đầu từ vùng trồng tại Phú Thọ – nơi những người làm sản phẩm đang từng bước thay đổi cách sản xuất, từ bán quả tươi theo mùa vụ sang xây dựng vùng nguyên liệu gắn với chất lượng và thị trường. 

Từ những luống dứa ở Phú Thọ đến một vùng nguyên liệu có tổ chức

Nguyễn Thị Thu Chang sinh ngày 12/01/1984, quê tại xã Liên Hoa, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, nay thuộc xã Phú Mỹ, tỉnh Phú Thọ.

Sinh ra và lớn lên ở vùng quê gắn bó với ruộng đồng, cây cối, chị sớm hình thành tình yêu đặc biệt với thiên nhiên và nông nghiệp. Chị từng học tại trường Nông nghiệp và Đại học Sư phạm. Những kiến thức được học, cùng trải nghiệm thực tế trong nhiều năm công tác đã trở thành nền tảng quan trọng để chị lựa chọn con đường phát triển nông nghiệp sau này.

Trong khoảng 15 năm công tác tại địa phương, chị từng đảm nhiệm nhiều vị trí như Tổ trưởng Khuyến nông, cán bộ Văn phòng Đảng ủy, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ. 

Công việc ở cơ sở cho chị cơ hội được tiếp xúc với người dân, hiểu những khó khăn của nông nghiệp và đặc biệt hiểu rằng, muốn người nông dân có cuộc sống tốt hơn thì sản xuất phải gắn với thị trường, chất lượng và đầu ra ổn định.

Hộ kinh doanh Nguyễn Thị Thu Chang hiện trực tiếp quản lý 5 ha trồng dứa và liên kết với các hộ dân trên địa bàn để phát triển vùng nguyên liệu. Vùng trồng tập trung hiện cho sản lượng bình quân khoảng 180 tấn quả tươi mỗi năm.

Không dừng lại ở diện tích đang trực tiếp sản xuất, hộ kinh doanh còn liên kết với các hộ dân khác để mở rộng vùng trồng. Theo kế hoạch, trong thời gian tới, diện tích liên kết tiếp tục được phát triển, tạo nền tảng cho việc cung cấp nguyên liệu ổn định cho sản phẩm Dứa mật Liên Hoa. 

Điểm đáng chú ý ở đây không chỉ là diện tích bao nhiêu hecta, mà là cách vùng nguyên liệu được tổ chức.

Các hộ liên kết được hướng dẫn về kỹ thuật, thống nhất quy trình chăm sóc, theo dõi sinh trưởng của cây và thời điểm thu hoạch. Giống có nguồn gốc rõ ràng; quá trình sản xuất được ghi chép; quy trình canh tác được thực hiện theo tiêu chuẩn VietGAP.

Với nông sản tươi, đó là bước chuyển có ý nghĩa. Bởi khi thị trường ngày càng quan tâm đến chất lượng và nguồn gốc, một sản phẩm muốn đi xa không thể chỉ dựa vào hình thức bên ngoài.

Giữ chất lượng từ đất đến quả

Dứa mật Liên Hoa được chăm sóc theo hướng kiểm soát ngay từ khâu giống, phân bón, phòng trừ sâu bệnh cho đến thu hoạch. Người trồng chú trọng sử dụng phân bón hữu cơ, thực hiện quản lý dịch hại tổng hợp và kiểm soát việc sử dụng vật tư nông nghiệp.

Quả được để chín sinh lý trên cây mới thu hoạch. Sau đó, dứa được lựa chọn, phân loại theo kích cỡ và loại bỏ những quả không đạt yêu cầu.

Cách làm này tạo ra sự đồng đều hơn cho sản phẩm, đồng thời giúp người sản xuất chủ động hơn khi đưa dứa vào các kênh phân phối hiện đại.

Một quả dứa ngon vì giống và đất là chưa đủ. Chất lượng còn nằm ở cách người trồng chăm sóc và kiểm soát nó trong suốt cả mùa vụ.

Đó cũng là điều vùng nguyên liệu mang lại cho Dứa mật Liên Hoa: khả năng kiểm soát chất lượng không chỉ ở một vài quả dứa đẹp, mà trên cả một quy trình sản xuất.

Khi quả dứa được “khoác áo mới”

Trước đây, sản phẩm chủ yếu được thu hoạch và bán cho thương lái dưới dạng quả tươi. Bao bì đơn giản, thông tin về nguồn gốc còn hạn chế nên giá trị thương mại và khả năng nhận diện thương hiệu chưa cao.

Cách làm đã thay đổi.

Dứa được tuyển chọn, phân loại theo kích cỡ. Với sản phẩm thương mại, quả được tạo hình xoáy nón, vừa tạo vẻ đẹp riêng vừa thuận tiện cho người sử dụng. Mỗi quả được đóng trong một hộp carton riêng. 

Bao bì thể hiện thông tin sản phẩm, cơ sở sản xuất, hướng dẫn sử dụng, bảo quản, xuất xứ và mã QR truy xuất nguồn gốc.

Nhờ vậy, câu chuyện của quả dứa không còn kết thúc ở cổng vườn.

Người tiêu dùng có thể biết sản phẩm đến từ đâu, được sản xuất như thế nào. Vùng trồng từ một thông tin phía sau sản phẩm trở thành một phần của giá trị sản phẩm.

Giá trị của vùng trồng được nhìn thấy bằng những con số

Hiệu quả của hướng đi này phần nào thể hiện qua kết quả sản xuất kinh doanh.

Năm 2024, Dứa mật Liên Hoa đạt sản lượng 130 tấn, doanh thu 1,105 tỷ đồng và lợi nhuận 325 triệu đồng.

Năm 2025, sản lượng tăng lên 160 tấn, doanh thu đạt 1,76 tỷ đồng, lợi nhuận 560 triệu đồng.

Kế hoạch năm 2026 đặt sản lượng khoảng 180 tấn, doanh thu dự kiến 2,52 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 720 triệu đồng.

Đáng chú ý, giá bán bình quân dự kiến năm 2026 khoảng 14.000 đồng/kg, cao hơn mức bình quân 11.000 đồng/kg của năm 2025.

Sự gia tăng giá trị này gắn với nhiều thay đổi: đầu tư vào giống và quy trình sản xuất, nâng chất lượng quả, phân loại theo kích cỡ, cải tiến mẫu mã, đóng gói riêng từng quả, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nói cách khác, người làm dứa đang cố gắng bán nhiều hơn giá trị của một quả dứa, thay vì chỉ bán một quả dứa.

Từ vùng dứa quê nhà, mở rộng thị trường

Tại Phú Thọ, Dứa mật Liên Hoa được tiêu thụ qua các hộ kinh doanh, cửa hàng nông sản an toàn, cửa hàng trái cây sạch và các điểm giới thiệu sản phẩm địa phương. Sản phẩm cũng được bán trực tiếp tại vườn, qua điện thoại và mạng xã hội.

Ở ngoài tỉnh, sản phẩm đã được mở rộng tiêu thụ tới Hà Nội, Sơn La, Thanh Hóa, Hải Phòng thông qua các đại lý, đầu mối thu mua và đơn vị phân phối trái cây.

Đằng sau việc mở rộng thị trường ấy vẫn là câu chuyện vùng nguyên liệu.

Muốn có thị trường ổn định, trước hết phải có nguồn hàng ổn định. Muốn khách hàng quay lại, chất lượng phải được duy trì. Và muốn thương hiệu đứng được lâu dài, người sản xuất phải kiểm soát được những gì diễn ra từ khi cây dứa còn ở ngoài đồng.

Giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở quả dứa

OCOP không đơn thuần là câu chuyện về một sản phẩm được đóng gói đẹp hơn hay có thêm một chiếc tem nhãn. 

Với Dứa mật Liên Hoa, giá trị đáng kể hơn nằm ở quá trình tổ chức lại sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu, liên kết với người dân và đưa những tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc vào một sản phẩm nông nghiệp vốn rất quen thuộc.

Từ vùng đất Phú Thọ, quả dứa đang được trao thêm một cơ hội để tạo ra giá trị cao hơn.

Và nếu vùng nguyên liệu tiếp tục được mở rộng theo hướng liên kết, chất lượng được giữ ổn định, thị trường được mở thêm, thì điều được tạo dựng không chỉ là một thương hiệu Dứa mật Liên Hoa.

Đó còn là câu chuyện về cách một vùng trồng có thể trở thành nền móng cho sinh kế, thương hiệu và giá trị của nông sản Phú Thọ.