Diễn đàn Hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - Liên minh châu Âu (EU) năm 2026

Việt Nam cam kết tạo mọi điều kiện và môi trường minh bạch, ổn định cho cộng đồng doanh nghiệp nói chung cũng như các doanh nghiệp quốc tế, trong đó có các đối tác từ châu Âu khi đến Việt Nam có thể yên tâm kinh doanh hiệu quả và lâu dài. 

Thương mại Việt Nam - EU mở rộng dư địa hợp tác đầu tư

Phát biểu khai mạc sự kiện, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái khẳng định, EU là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam, không chỉ bởi trình độ phát triển, quy mô thị trường, mà còn bởi sự bổ trợ lớn trong cơ cấu kinh tế, thương mại, cũng như nhiều tương đồng về định hướng phát triển. Việt Nam cam kết tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định cho doanh nghiệp EU. 

EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam và là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3, thị trường nhập khẩu lớn thứ 6. Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang đứng vị trí đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và thứ 9 nhà cung ứng hàng hóa cho thị trường EU.

Theo tính toán từ số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, 9 tháng năm 2026, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và EU tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan, đạt 65,48 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu 50,7 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 14,7 tỷ USD, tăng 14%.

Năm 2026 đánh dấu quan hệ Việt Nam - EU bước vào giai đoạn mới với việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, cùng đòn bẩy sẵn có từ Hiệp định EVFTA đã củng cố nền tảng vững chắc, thúc đẩy các hoạt động giao thương, đầu tư đi vào thực chất và hiệu quả hơn trong thời gian tới, đồng thời mở ra nhiều triển vọng hợp tác định hình cho chuỗi giá trị mới giữa hai Bên.

Thứ trưởng Bộ Công thương kỳ vọng, với tầm vóc quan hệ và đòn bẩy thuận lợi từ Hiệp định EVFTA, hai bên sẽ có những đột phá mới trong nâng cấp thương mại.

“Chúng tôi không chỉ kỳ vọng EU là một thị trường chủ lực của hàng hóa Việt, mà còn trở thành đối tác chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong nâng cấp thương mại; hợp tác liên kết xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, tự chủ, nâng chuẩn phát triển, tính bền vững và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao khi tham gia thị trường châu Âu; đồng thời cũng có nhu cầu lớn nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu, công nghệ tiên tiến, giải pháp xanh, tuần hoàn từ châu Âu” - ông Lương Hoàng Thái chia sẻ. 

EU coi Việt Nam là một đối tác chiến lược và phát triển bền vững 

Phát biểu tại diễn đàn, Đại sứ, Trưởng phái đoàn EU tại Việt Nam Julien Guerrier nhận định, EU xem Việt Nam là đối tác chiến lược trong khu vực và bày tỏ tin tưởng vào các động lực mới thúc đẩy liên kết thương mại và đầu tư giữa hai Bên với vai trò trụ cột từ EVFTA.

Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực thi hiệu quả, đầy đủ Hiệp định trong việc hiện thực hóa các cơ hội thành các hợp tác, dự án cụ thể, thực chất vì sự thịnh vượng chung và thương mại cân bằng, bền vững. 

Đại sứ Julien Guerrier khẳng định, EU ủng hộ mạnh mẽ những nỗ lực của Việt Nam trong việc cải thiện thực thi pháp luật, chuyển từ cơ chế kiểm soát trước sang quản lý dựa trên rủi ro, đồng thời bảo đảm việc áp dụng các quy định nhất quán hơn giữa các tỉnh, thành phố. Những cải cách này ý nghĩa rất lớn đối với niềm tin của nhà đầu tư.

EU mong muốn hợp tác với Việt Nam để: chuyển động lực chính trị thành những cơ hội kinh doanh cụ thể, chuyển thương mại thành sự thịnh vượng cân bằng và bền vững hơn và chuyển những khát vọng chung thành các dự án thực tế mang lại lợi ích cho người dân ở cả hai phía.

“Chúng ta có một nền tảng rất vững chắc: nền kinh tế Việt Nam năng động, chương trình cải cách đầy tham vọng, một hiệp định thương mại tự do toàn diện, niềm tin chính trị ngày càng tăng và cộng đồng doanh nghiệp sẵn sàng tham gia hợp tác. Vì vậy, nếu chúng ta tiếp tục cải thiện việc thực thi hiệp định, bảo đảm tiếp cận thị trường công bằng và duy trì môi trường đầu tư có tính dự đoán được, minh bạch, tôi thực sự tin tưởng rằng chương tiếp theo của hợp tác kinh tế EU - Việt Nam sẽ còn tham vọng và nhiều triển vọng hơn cả giai đoạn vừa qua” - Đại sứ Julien Guerrier nhấn mạnh. 

Là địa phương tại phía Bắc có tốc độ phát triển công nghiệp và kinh tế biển hàng đầu cả nước. Tại diễn đàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng Nguyễn Công Hân đã trình bày tham luận với chủ đề "Chính sách ưu đãi và thu hút đầu tư từ các đối tác châu Âu hướng tới hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, bền vững". Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố đã làm rõ các nhóm nội dung cốt lõi, khẳng định vị thế và tâm thế chủ động của Hải Phòng trong việc đón nhận dòng vốn đầu tư thế hệ mới từ EU.

Bên cạnh mạng lưới đường cao tốc hiện đại, sân bay quốc tế Cát Bi và Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang tích cực triển khai, phấn đấu hoàn thành cơ bản chậm nhất vào năm 2030. Khi đi vào vận hành, tuyến đường sắt này sẽ nâng tầm khả năng kết nối hành lang kinh tế Bắc Bộ với hệ thống cảng biển Hải Phòng, thúc đẩy mạnh mẽ vận tải đa phương thức và dịch vụ logistics hiện đại. 

Hải Phòng sẽ bứt phá nhờ các cơ chế đặc thù vượt trội và chính sách ưu đãi từ Khu thương mại tự do. Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội đã ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù cho Hải Phòng, trọng tâm là việc thành lập Khu thương mại tự do Hải Phòng với quy mô khoảng 6.292 hecta. Khu thương mại tự do nằm trong mối liên kết hữu cơ với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng, quy hoạch đầy đủ các khu chức năng chuyên biệt gồm sản xuất, cảng, hậu cần cảng, logistics, thương mại và dịch vụ. 

Các dự án đầu tư mới và đầu tư mở rộng tại Khu thương mại tự do thuộc các ngành, nghề ưu tiên sẽ được hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi đặc biệt theo quy định của Nghị quyết 226 và pháp luật có liên quan. Đây là đòn bẩy pháp lý và kinh tế quan trọng để Hải Phòng thu hút các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D), công nghệ cao, hạ tầng số, năng lượng sạch và logistics thông minh từ châu Âu. 

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp châu Âu, ông Torben Minko - Phó Chủ tịch EuroCham đánh giá cao lợi thế, sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam như một nền kinh tế dẫn đầu trong khu vực và trung tâm sản xuất, đầu tư bền vững, đồng thời khẳng định cam kết lâu dài của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam. 

 

Theo Báo cáo Chỉ số niềm tin kinh doanh BCI quý III/2026 của EuroCham, 90% số doanh nghiệp tham gia khảo sát sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến cho hoạt động kinh doanh, đầu tư; 23% có tầm nhìn trên 20 năm.