Điện mặt trời áp mái trong KCN: Xu hướng tất yếu và nút thắt cần gỡ

Xu thế của tương lai

Mới đây, Công ty Samsung Electronics Việt Nam (SEV) đã chính thức khánh thành công trình điện mặt trời áp mái tại nhà máy SEV thuộc KCN Yên Phong, Bắc Giang. Trước đó, công ty may Tinh Lợi tại KCN Nam Sách (Hải Phòng) cũng đã triển khai điện mặt trời áp mái. Sự trỗi dậy của các tiêu chuẩn xanh toàn cầu, cùng yêu cầu giảm phát thải từ các thị trường xuất khẩu lớn như EU, Hoa Kỳ và Nhật Bản, đang khiến doanh nghiệp trong các KCN cấp bách chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Điện mặt trời áp mái vì vậy trở thành lời giải tối ưu về chi phí lẫn tính bền vững vì nhiều lý do.

Thứ nhất, sử dụng năng lượng tái tạo là một xu thế tất yếu, thậm chí bắt buộc trong tương lai của sản xuất toàn cầu. Việc đưa điện mặt trời vào hoạt động sản xuất mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và hòa nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điện mặt trời với phát thải bằng 0 thường được coi là dòng “điện xanh”. Đây là yếu tố then chốt để sản phẩm của doanh nghiệp chinh phục các thị trường khó tính như Âu, Mỹ, Nhật, nơi tiêu chuẩn về phát triển bền vững và môi trường ngày càng nghiêm ngặt.

Với mỗi 1 mW điện mặt trời lắp đặt, doanh nghiệp có thể  giảm phát thải cỡ  2.2 tấn CO2/ngày. Việc này giúp các doanh nghiệp xuất khẩu dễ dàng đạt các chứng chỉ quốc tế về giảm phát thải như CERs, VCU, GS VERs.

Thứ hai, nhờ sử dụng nguồn năng lượng từ thiên nhiên, doanh nghiệp sẽ được sử dụng điện với giá rẻ hơn so với giá bán của EVN.

Thực tế cho thấy, doanh nghiệp có thể tiết kiệm trung bình 15% chi phí điện hàng tháng (so với giá điện mua từ EVN) trong suốt vòng đời dự án.

Thời gian triển khai lắp đặt điện mặt trời áp mái tại Tinh Lợi chỉ mất vài tháng, đổi lại, vào những ngày hè nắng nóng hay giai đoạn cao điểm, điện mặt trời trực tiếp góp phần giảm sự quá tải của điện lưới quốc gia, từ đó giảm thiểu tần suất cắt điện và đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra ổn định, liên tục.

Thứ ba, ưu đãi về thuế cũng được áp dụng cho các tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà (theo Nghị định số 135/2024/NĐ-CP ngày 22/10/2024 , giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển năng lượng tái tạo.

Thủ tục đầu tư điện mặt trời áp mái doanh nghiệp cần biết

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 135/2024/NĐ-CP ngày 22/10/2024 quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ (Nghị định 135). Với nhiều thay đổi lớn về mặt cơ chế, đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy năng lượng xanh và phát triển bền vững.

Đáng chú ý, Nghị định 135 nêu rõ đối với trường hợp các hệ thống không đấu nối với lưới điện quốc gia thì sẽ được miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực và không bị giới hạn về công suất lắp đặt.

Mặc dù mang lại lợi ích rõ rệt cũng như nhận được sự ủng hộ từ chủ trương, quá trình triển khai thực tế doanh nghiệp cần nắm rõ quy trình thủ tục và pháp lý.

Để đáp ứng đủ điều kiện triển khai điện mặt trời áp mái, doanh nghiệp phải chuẩn bị và hoàn thiện một lượng lớn giấy tờ như: đăng ký kinh doanh; biên bản họp hội đồng thành viên; biên bản họp góp vốn; nghiệm thu phòng cháy; giấy phép xây dựng; báo cáo tài chính; Hồ sơ môi trường; báo cáo tác động liên quan thiết bị điện;… Ngoài việc chuẩn bị đủ hồ sơ, doanh nghiệp phải làm việc với nhiều cơ quan như Ban quản lý KCN, Sở Công Thương, chính quyền địa phương… Việc thiếu kinh nghiệm có thể khiến doanh nghiệp kéo dài tiến độ từ vài tuần đến vài tháng, ảnh hưởng kế hoạch sản xuất.

Bên cạnh đó, do các chính sách chưa thực sự kiện toàn dẫn đến việc doanh nghiệp có thể bị chậm trễ trong quá trình triển khai và gây ảnh hưởng tới tâm lý, sinh ra nản lòng cho doanh nghiệp.

Những đơn vị có kinh nghiệm thực tế tại KCN như IMC đang đóng vai trò quan trọng giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian, tối ưu chi phí và đảm bảo đúng tiến độ. IMC là đơn vị quản lý vận hành tại 14 khu công nghiệp trên cả nước và đã có nhiều kinh nghiệm trong việc chuẩn bị thủ tục triển khai điện mặt trời áp mái.

Theo IMC, thủ tục trong các KCN thường khá phức tạp. Nhờ kinh nghiệm tư vấn, triển khai nhiều dự án trước đó, IMC có thể giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị hồ sơ và đảm bảo dự án vận hành đúng kế hoạch.

IMC cũng là đơn vị đặt nền móng cho mô hình KCN phát thải thấp thông qua các giải pháp cụ thể như thay thế cây xanh tạo cảnh quan sinh thái, chuyển đổi chiếu sáng bằng đèn LED, và giám sát nước thải theo thời gian thực, đảm bảo sự hài hòa giữa hiệu quả môi trường, kinh tế và xã hội theo mô hình ESG. 

Trong bối cảnh tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt chẽ, việc sử dụng điện mặt trời áp mái không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tạo lợi thế cạnh tranh khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự đồng hành của các đơn vị có kinh nghiệm như IMC sẽ giúp doanh nghiệp tháo gỡ nút thắt pháp lý, rút ngắn thời gian triển khai và tận dụng hiệu quả nguồn năng lượng bền vững, từng bước tiếp cận ESG.