Đức Long Gia Lai nói gì về chấm dứt dự án trồng cao su trên đất rừng nghèo kiệt?

Báo cáo kết quả về UBND tỉnh trước ngày 15/9

Vào ngày 25/7/2024, Thanh tra Chính phủ đã có Thông báo kết luận số 1570/TB-TTCP về việc thanh tra trách nhiệm của UBND tỉnh trong quản lý, sử dụng đất đai, đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường; hoạt động khai thác cát, đất, đá, sỏi và quản lý đầu tư xây dựng trên địa bản tỉnh Gia Lai.

Trong đó có nội dung kiến nghị: “Chấm dứt hoạt động đối với Dự án trồng cao su trên đất rừng nghèo kiệt do Công ty Cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai làm chủ đầu tư do không thực hiện nghĩa vụ tài chính, không thực hiện dự án…”.

Trên cơ sở Thông báo kết luận Thanh tra Chính phủ, ngày 18/8, UBND tỉnh Gia Lai đã tổ chức cuộc họp với sự tham gia của các sở, ngành và các doanh nghiệp liên quan để nghe báo cáo thực trạng, đề xuất vướng mắc liên quan đến việc thực hiện dự án và tiền thuê đất trong thời gian qua.

Tiếp đến, ngày 30/8, theo Thông báo số 177/TB-VP của Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai, thông báo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Tuấn Anh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh. Tại buổi họp đã nghe các sở, ngành báo cáo, đề xuất giải quyết các hồ sơ liên quan đến vướng mắc chính sách tiền thuê đất còn tồn đọng trong thời gian qua và một số nội dung khác.

Về kiến nghị của Tập đoàn ĐLGL đối với dự án trồng cây cao su tại xã Ia Blứ, huyện Chư Pưh: “Giao Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường, Cục Thuế tỉnh theo chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện đúng chỉ đạo tại Kết luận số 263/KL-TTCP ngày 19 tháng 7 năm 2024 của Thanh tra Chính phủ. Trình đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh theo lĩnh vực được phân công.

Giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan căn cứ theo quy định pháp luật về đất đai và các quy định có liên quan kiểm tra, rà soát lại toàn bộ quy trình, thủ tục đối với dự án trồng cây cao su tại xã Ia Blứ, huyện Chư Pưh và xử lý theo đúng quy định, đúng thẩm quyền. Báo cáo kết quả xử lý về Ủy ban nhân dân tỉnh trước ngày 15 tháng 9 năm 2024”.

Tập đoàn Đức Long Gia Lai nói gì?

Tại cuộc họp vào ngày 18/8, ông Bùi Pháp - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đức Long Gia Lai khẳng định: “Dự án trồng cây cao su tại huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai do Công ty làm chủ đầu tư không thể triển khai đầu tư được do nguyên nhân khách quan từ chủ trương, chính sách của Nhà nước và đề nghị UBND tỉnh Gia Lai thu hồi/hủy bỏ Quyết định số 144/QĐ-UBND ngày 03/11/2014 của UBND tỉnh Gia Lai và chỉ đạo Cục thuế Gia Lai thu hồi hoặc hủy bỏ toàn bộ các văn bản tính tiền thuê đất, tiền chậm nộp của dự án và khoản ấn định thêm tiền tương ứng với mức tiền thuê đất đối với dự án này”.

Dự án chuyển rừng nghèo sang trồng cao su do ĐLGL làm chủ đầu tư có diện tích là 764,1 ha (trong đó 209,5 ha đất lâm nghiệp chưa có rừng và 554,6 ha đất rừng tự nhiên nghèo kiệt) đã được UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt đầu tư theo Quyết định số 543/QĐ-UBND ngày 22/9/2014; cho thuê đất theo Quyết định số 144/QĐ-UBND ngày 03/11/2014; bàn giao hiện trường (bao gồm diện tích đất và cây rừng) ngày 06/11/2015.

Sau khi nhận bàn giao hiện trường, ĐLGL đã triển khai các bước xây dựng, trình phê duyệt thiết kế khai thác tận dụng lâm sản theo quy định của Quyết định số 746/QĐ-UBND về ban hành Quy định trình tự, thủ tục trồng cao su trên đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Gia Lai thì gặp vướng mắc do số lượng gỗ, củi theo hồ sơ đã thiết kế không còn như hiện trạng lúc bàn giao.

Do đó, Tập đoàn đã báo cáo và UBND tỉnh Gia Lai đã có Công văn số 2700/UBND-NL ngày 03/7/2015 chỉ đạo và giao cho các ngành tổ chức kiểm tra, xác định và tính toán lại sản lượng, khối lượng, giá trị gỗ, củi, … thực tế còn lại trên đất để UBND tỉnh xem xét, xử lý trước khi phê duyệt thiết kế khai thác và thực hiện các bước tiếp theo nhằm giao đất sạch cho Tập đoàn triển khai dự án.

Tiếp đến, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Công văn số 3153/UBND-NL ngày 08/7/2016, chỉ đạo: “Không đề xuất chuyển mục đích sử dụng đất đối với diện tích rừng tự nhiên hiện có trên địa bàn tỉnh, thực hiện nghiêm chủ trương dừng khai thác gỗ rừng tự nhiên (kể cả khai thác tận thu, tận dụng)”, để thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại hội nghị về các giải pháp khôi phục rừng bền vững vùng Tây Nguyên nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2016 - 2020 theo Thông báo số 191/TB-VPCP ngày 22/7/2016 của Văn phòng Chính phủ.

Từ chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai, Đức Long Gia Lai đã dừng lại, không triển khai các bước thủ tục theo quy định để có được đất sạch triển khai dự án.

Sau khi nhận bàn giao hiện trường, Tập đoàn đã đầu tư chi phí khá lớn, gồm các nội dung công việc: đào hào chống xâm canh, quản lý bảo vệ đất và rừng, đền bù cho người dân xâm canh, khảo sát thiết kế chuyển đổi rừng, xây dựng vườn ươm, mua cây giống, phân bón… với kinh phí (tại thời điểm năm 2015) là 9 tỷ đồng (riêng chi phí vườn ươm, chưa được tổng hợp) và chưa có được bất cứ doanh thu, lợi nhuận nào phát sinh từ dự án này.

Theo Đức Long Gia Lai: “Mặc dù bị vướng mắc vì lý do khách quan, Cục thuế tỉnh Gia Lai vẫn ra thông báo yêu cầu Tập đoàn phải nộp tiền thuê đất và tiền chậm nộp của dự án, đến thời điểm ngày 29/2/2024 là hơn 14,4 tỷ đồng; đồng thời, Cục thuế tỉnh Gia Lai ban hành Thông báo số 273/TB-CTGLA ngày 20/02/2024 ấn định khoản tiền tương ứng với mức tiền thuê đất phải nộp đối với Tập đoàn là hơn 4,8 tỷ đồng. Tổng cộng các khoản ĐLGL phải nộp theo thông báo của Cục Thuế Gia Lai cho đến thời điểm hiện nay đã lên đến hơn 20 tỷ đồng”.

Sau khi dự án bị dừng lại, cùng với việc tổ chức quản lý, bảo vệ diện tích đất và rừng; mặt khác, Tập đoàn đã có nhiều văn bản đề xuất xin chuyển đổi thành dự án kết hợp trồng rừng, đầu tư nông nghiệp công nghệ cao và điện năng lượng mặt trời, điện gió trên toàn bộ diện tích 764,1 ha, nhưng chưa được sự chấp thuận của UBND tỉnh Gia Lai.

Ngoài ra, ĐLGL cũng đã có nhiều văn bản đề nghị miễn giảm hoặc không tính tiền thuê đất, tiền chậm nộp của dự án vì nguyên nhân khách quan. Từ năm 2019 - 2024, các cơ quan, ban ngành đã tổ chức nhiều cuộc họp để giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp, nhưng cho đến nay chưa có kết quả.