Hội thảo quốc tế thúc đẩy ESG trong nông nghiệp bền vững

Chiều 11/5/2026, tại Nhà khách Văn phòng Trung ương Đảng (số 8 Chu Văn An, Ba Đình, Hà Nội), Viện Kinh tế và Pháp luật Quốc tế (IIEL) phối hợp với AVPN và VIRI tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Hành động cho tương lai: ESG trong nông nghiệp bền vững”. Hội thảo thu hút khoảng 100 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, quỹ đầu tư, doanh nghiệp nông nghiệp, chuyên gia và các tổ chức hỗ trợ phát triển.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành nông nghiệp Việt Nam đang chịu sức ép ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, đồng thời phải thích ứng với các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG) từ các thị trường xuất khẩu lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ và Nhật Bản. Các yêu cầu về minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải đang buộc doanh nghiệp cùng các chủ thể trong chuỗi giá trị nông nghiệp phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh.

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhấn mạnh ESG không còn là xu hướng mang tính tự nguyện mà đã trở thành “luật chơi mới” của thương mại và phát triển bền vững toàn cầu. Theo ông, nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc toàn diện theo hướng xanh, minh bạch, phát thải thấp và tăng cường liên kết chuỗi giá trị. Chuyển đổi ESG không chỉ nhằm đáp ứng các rào cản xanh quốc tế mà còn mở ra cơ hội nâng cấp mô hình tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng chống chịu của ngành. Ông đề nghị cần đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hợp tác xã xanh, thúc đẩy tài chính xanh và thị trường carbon để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bao trùm.

Ở góc độ đổi mới sáng tạo, ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho rằng ESG đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy nông nghiệp Việt Nam phát triển theo hướng xanh và bền vững hơn. Ông nhấn mạnh việc ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, blockchain và công nghệ sinh học không chỉ giúp tối ưu hóa sản xuất mà còn tạo nền tảng để xây dựng các chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh, phát thải thấp, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. “ESG không chỉ là yêu cầu hội nhập mà còn là cơ hội để Việt Nam xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững trong dài hạn”, ông Phạm Hồng Quất khẳng định.

Phát biểu trực tuyến tại hội thảo, bà Naina Subberwal Batra, Tổng Giám đốc AVPN, cho rằng thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức đan xen giữa tăng trưởng và bất ổn. Biến đổi khí hậu, khủng hoảng năng lượng cùng những áp lực địa chính trị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển bền vững. Theo bà, dù tại một số thị trường vẫn còn những tranh luận nhất định về ESG, song tại châu Á, ESG tiếp tục được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bền vững và đầu tư có trách nhiệm. Nhiều quốc gia như Singapore, Hong Kong (Trung Quốc), Philippines và Trung Quốc đang từng bước hoàn thiện các quy định công bố thông tin ESG theo chuẩn quốc tế. “ESG cần gắn với thực tiễn kinh doanh, mang tính bao trùm và được hỗ trợ bởi các cơ chế hợp tác phù hợp”, bà Naina Subberwal Batra nhấn mạnh.

Theo AVPN, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để thu hút dòng vốn đầu tư ESG nhờ cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và định hướng phát triển nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu. Xu hướng đầu tư ESG toàn cầu hiện đang chuyển mạnh từ “sàng lọc rủi ro” sang “đầu tư tạo tác động”, trong đó tài chính hỗn hợp (blended finance) ngày càng giữ vai trò quan trọng trong huy động nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, các dòng vốn này đang ưu tiên những mô hình canh tác giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, thúc đẩy sinh kế bền vững và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đại diện AVPN đánh giá, nếu đáp ứng tốt các tiêu chuẩn ESG và bảo đảm minh bạch dữ liệu phát triển bền vững, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. ESG đang dần trở thành “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế và các tập đoàn đa quốc gia.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Kinh tế và Pháp luật Quốc tế, khẳng định ESG đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.

Tại phiên tọa đàm, các chuyên gia tập trung trao đổi về xu hướng dòng vốn ESG toàn cầu, vai trò của công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp xanh, cũng như cơ hội hợp tác quốc tế dành cho Việt Nam.

Các đại biểu cho rằng để thu hút hiệu quả nguồn vốn ESG và đầu tư tác động, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển hệ thống dữ liệu minh bạch, chuẩn hóa đo lường tác động và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản trị chuỗi cung ứng nông nghiệp.

Hội thảo cũng ghi nhận nhiều đề xuất tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và các quỹ đầu tư nhằm xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi xanh toàn diện, hướng tới nền nông nghiệp phát triển bền vững trong giai đoạn tới.