HTX Nam Yang: 5 sản phẩm OCOP 5 sao và hành trình “giữ đất, giữ người”

Thành tích hiếm có

Vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công bố kết quả đánh giá OCOP cấp quốc gia đợt 1 năm 2025, với 47 sản phẩm của 23 chủ thể trong cả nước được công nhận đạt tiêu chuẩn 5 sao. Tỉnh Gia Lai sau sáp nhập góp 6 sản phẩm, trong đó riêng HTX Nam Yang chiếm 5 sản phẩm: Cà phê Đăk Yang, Cà phê Fine Robusta, Tiêu đỏ hữu cơ Lệ Chí, Tiêu đen hữu cơ Lệ Chí và Tiêu sọ hữu cơ Lệ Chí. Điều đặc biệt, đây là lần đầu HTX tham gia OCOP 5 sao, và tất cả sản phẩm đều đạt ở phân hạng cao nhất.

Theo ông Nguyễn Tấn Công, Chủ tịch HĐQT HTX Nam Yang, thành công này là kết quả của 8 năm kiên trì theo đuổi nông nghiệp hữu cơ và bảo tồn giống bản địa. Hiện, HTX có 100 thành viên với 200 ha sản xuất (120 ha cà phê, 80 ha tiêu), trong đó hơn 30 ha đạt chứng nhận hữu cơ Mỹ và châu Âu.

Hành trình “đi ngược số đông”

Giữa cơn sốt phá bỏ vườn tiêu những năm 2017 do dịch bệnh, bà Nguyễn Thị Nga – Phó Giám đốc HTX cùng một số bà con – chọn cách “làm lạ”: khôi phục giống tiêu Lệ Chí bản địa và canh tác hữu cơ với quan điểm đất sạch, cây khỏe, người trồng yên tâm.

Từ những vườn tiêu tưởng chừng “chết yểu”, bà cùng HTX áp dụng quy trình khép kín: không hóa chất, tận dụng phân ủ vi sinh, đa dạng cây trồng để cân bằng sinh thái. Khó khăn lớn nhất là thuyết phục bà con nông dân từ bỏ thói quen canh tác cũ. “Chúng tôi phải chứng minh bằng kết quả để bà con thấy: cây tiêu hữu cơ sống lâu năm, giá bán cao hơn so với cây tiêu canh tác theo kiểu khác”, bà Nga nhấn mạnh.

Không chỉ làm nông nghiệp sạch, HTX Nam Yang còn xây dựng thương hiệu từ những giá trị văn hóa gắn với truyền thống địa phương. Ông Công cho biết: “Khách hàng không chỉ mua sản phẩm, họ còn mua câu chuyện về giống tiêu được hồi sinh từ di sản ông bà xưa để lại”. Nhờ đó, sản phẩm tiêu và cà phê của HTX luôn xuất khẩu ổn định sang thị trường EU và Nhật Bản.

Bài học từ “giữ đất, giữ người”

Thành công của HTX Nam Yang minh chứng cho 3 giá trị cốt lõi: bảo tồn giống bản địa (giống tiêu Lệ Chí có khả năng kháng bệnh cao); liên kết chuỗi (HTX hỗ trợ thành viên từ khâu giống đến tiêu thụ, giảm rủi ro cho nông dân); phát triển bền vững (mô hình xen canh tiêu – cà phê – cây ăn trái giúp tăng thu nhập trên cùng diện tích).

Với 5 sản phẩm vừa đạt OCOP 5 sao, HTX Nam Yang kỳ vọng thời gian tới tiếp tục mở rộng thị trường, nhưng bà Nga tâm niệm: “Quan trọng nhất là giữ được đất sạch, cây khỏe để con cháu sau này kế thừa, phát triển làm nông nghiệp bền vững”.

Câu chuyện của HTX Nam Yang không chỉ là thành tích OCOP, mà còn là bài học về nông nghiệp có trách nhiệm. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu như hiện nay, việc “trở về với giống bản địa và canh tác hữu cơ” như HTX Nam Yang không chỉ là lựa chọn, mà còn là con đường sống còn của nông nghiệp bền vững.