Kiến nghị đầu tư gần 2.400 tỷ đồng nâng cấp các ga đường sắt

VNR kiến nghị cấp có thẩm quyền ưu tiên bố trí ngân sách để sửa chữa, cải tạo, nâng cấp ngay 41 ga đường sắt trong giai đoạn 2022 - 2023, tổng vốn đầu tư khoảng 2.380 tỷ đồng, từ nguồn chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Đầu tư này nhằm nâng cao năng lực và tăng hiệu quả cho vận tải đường sắt nhằm phục hồi nhanh sau ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch Covid - 19.

Cụ thể, khoản đầu tư trên nhằm sửa chữa, cải tạo, nâng cấp bãi hàng, kho hàng, đường vào ga, các công trình phụ trợ tại 9 ga hàng hóa trọng điểm như: Sóng Thần, Đồng Đăng, Kim Liên, Diêu Trì… Đồng thời  sửa chữa, cải tạo, nâng cấp nhà ga, đường vào ga, các công trình phụ trợ của 32 ga hành khách, để phục vụ tốt nhất cho vận tải hành khách. Mở rộng khai thác tàu chở hàng, đặc biệt chở container xuất nhập khẩu liên vận quốc tế giúp đường sắt bù đắp phần nào nguồn thu sụt giảm mạnh từ chở khách.

Theo VNR, hiện toàn mạng đường sắt quốc gia có 297 ga hàng hóa và hành khách. Đa số ga có quy mô nhỏ, hạ tầng cũ, chỉ có 2 - 3 đường ray, các đoạn ray tránh tàu ngắn nên tạo nút thắt trong việc nối thêm các toa tàu. Tới nay chỉ có ga Ninh Bình và ga Hạ Long mới được xây dựng theo quy chuẩn hiện hành. Bên cạnh đó, có 220 công trình kiến trúc ga đường sắt đã quá niên hạn sử dụng hoặc mất an toàn, trong đó có 25 công trình được xây dựng từ thời Pháp thuộc.

Hệ thống kho ga, bãi hàng chủ yếu đã đầu tư từ nhiều năm trước, phần lớn là kho hàng tổng hợp đã xuống cấp, không có kho nào đạt tiêu chuẩn để lưu trữ, bảo quản các mặt hàng tươi sống, hàng hóa có giá trị cao. Chỉ có 4 ga có bãi hàng và thiết bị xếp dỡ, bảo quản container.

Hiện đường sắt đang được đầu tư 7.000 tỷ đồng nâng cấp, cải tạo tuyến đường sắt Bắc - Nam, đây là gói đầu tư hiếm hoi cho đường sắt trong vài năm trở lại đây.

Trong năm 2021, do vận tải khách giảm vì dịch Covid - 19, đường sắt đã đẩy mạnh khai thác tàu hàng, đặc biệt là tàu liên vận quốc tế, cùng với việc hàng hóa xuất nhập khẩu đường bộ tuyến phía Bắc gặp nhiều khó khăn, việc tăng chở hàng giúp đường sắt giảm lỗ trong năm vừa qua. Tuy nhiên, do năng lực nhà ga hạn chế, đặc biệt trong bốc xếp, lưu trữ và chuyển tải container, nên đường sắt không tận dụng hết được lợi thế trong vận tải hàng hóa.