Kỳ 1: Sự cần thiết phải quan tâm tới quyền lợi người lao động

"Chưa bao giờ đất nước ta có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày hôm nay" đó là câu nói thể hiện niềm tự hào sâu sắc mà các nhà báo cảm nhận được từ nét mặt của Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, trong buổi họp báo công bố kết quả Đại hội XIII vào sáng ngày 1/2/2021, ngay sau Phiên bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Phía sau lời nói đó của Tổng Bí thư là cả một niềm tin vô cùng to lớn mà Nhân dân đang hướng về Đảng, Nhà nước và Chính phủ, bởi thành tựu chúng ta đạt được về kinh tế, ngoại giao, niềm tin với quốc tế… trong thời gian qua, được xây dựng trên chính những khó khăn mà đất nước phải trải qua trong quá khứ và hiện tại; nhất là quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân trong cuộc chiến chống dịch Covid-19, đang cướp đi vô số sinh mạng của người dân trên thế giới, mà Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Đối với bên ngoài, hàng loạt các hiệp định thương mại được ký kết giữa Việt Nam với các tổ chức, các quốc gia có nền kinh tế phát triển. Năm 2019 đánh dấu những bước đi "chói lọi" khi tại khóa họp thứ 73 Đại hội đồng LHQ tối 7/6/2019, Việt Nam nhận được 192/193 phiếu, bầu vào vị trí ủy viên không thường trực HDBA Liên hiệp quốc, nhiệm ký 2020 - 2021. Năm 2020, lần đầu tiên Việt Nam giữ hai trọng trách quan trọng gồm: Chủ tịch luân phiên HĐBA LHQ vào tháng 1 và Chủ tịch luân phiên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2020. Trong những vai trò đó, chúng ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế và được thế giới đánh giá rất cao.

Đối với bên trong, cuộc chiến chống dịch Covid-19 đã chứng minh một Chính phủ luôn đặt sự phục vụ người dân lên hàng đầu; sức khỏe và tính mạng của người dân là tài sản vô giá; tinh thần đoàn kết của toàn dân, thể hiện rõ nét qua lăng kính của các cây gạo ATM, các siêu thị không đồng, các món quà tặng miễn phí trong quá trình chống dịch; càng rõ nét hơn khi tổ chức nghiên cứu Dalia, khảo sát từ 45 quốc gia về mức độ tin tưởng của người dân đối với Chính phủ, trong việc áp dụng các biện pháp ứng phó với dịch Covid-19, Việt Nam có độ tin tưởng cao nhất với 62%.

Một số thị trường các nước đã mở cửa, đón nhận hàng hóa, nông sản của Việt Nam; lần đầu tiên gạo ST25 của Việt Nam, được đánh giá là ngon nhất thế giới; xu thế các nhà đầu tư nước ngoài tìm hiểu và đầu tư vào Việt Nam tăng mạnh trong những năm gần đây…đó là hàng loạt thành công, xuất phát từ sự chỉ đạo đúng đắn của Đảng và Nhà nước, sự chung tay, đồng lòng của Nhân dân, bồ đắp vững vàng hơn cho nền tảng chính trị nước nhà.

Đứng trước vận hội đó, Việt Nam cần hoàn thiện chặt chẽ về luật pháp, tạo cơ chế thông thoáng cho các nhà đầu tư; nâng cao trình độ, tay nghề của lực lượng lao động; lựa chọn thiết bị, công nghệ chất lượng cao, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình sản xuất của cải vật chất trong tương lai; kiểm soát chặt chẽ nguồn ngân sách, thông qua các chính sách thuế, bảo hiểm xã hội… đảm bảo tăng tích lũy, giúp tái đầu tư cho sản xuất trong nước.

Trên thực tế, kiểm soát nhà nước bằng công cụ luật pháp về việc thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH), đối với các chủ doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Bộ luật Hình sự năm 2015 đã bổ sung tội phạm quy định liên quan đến hành vi gian lận, trốn đóng BHXH đối với người sử dụng lao động, tuy nhiên việc vi phạm vẫn còn tràn lan ở rất nhiều doanh nghiệp. Bản chất của quỹ BHXH là sự bù đắp chi tiêu cho người lao động, khi họ giảm mức thu nhập do ốm đau, thai sản, bệnh tật, tai nạn lao động, chết, nghỉ hưu hoặc hết tuổi lao động. Khoản chi trả dựa trên cơ sở của số tiền đóng vào quỹ BHXH.

Như vậy có thể hiểu, quỹ BHXH có giá trị rất lớn trong việc đảm bảo an sinh xã hội, hỗ trợ cho người lao động trong quá trình ổn định cuộc sống, khi phát sinh những yếu tố làm xáo trộn về nguồn lực tài chính. Tuy nhiên, số tiền hỗ trợ nhiều hay ít phụ thuộc vào tỷ lệ đóng BHXH, trên tổng lương mà người lao động được hưởng. Một vấn đề rất cần được quan tâm, đó là nhiều doanh nghiệp đang đóng BHXH cho người lao động bằng giá trị lương thấp hơn nhiều so với tổng lương mà người lao động được hưởng, theo quy định của Luật BHXH năm 2014.

Tiêu biểu trong đó, là một số ngân hàng Thương mại Cổ phần với số lượng cán bộ, công nhân viên lên tới vài nghìn người; trường hợp nổi trội thứ hai, là những công ty hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ, với số lượng nhân viên không thua kém các ngân hàng Thương mại Cổ phần. Những trường hợp như vậy, có thể áp dụng chế tài trong Bộ luật hình sự năm 2015 để điều tiết, đưa các quy định của luật pháp trở về đúng quỹ đạo, làm lành mạnh dần hệ thống tài chính chung của Việt Nam trước ngưỡng cửa hội nhập.

Mặt khác, để tăng cường sức hút khi kêu gọi đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, việc minh bạch tài chính là điều cần ưu tiên, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư. Củng cố, thực thi nghiêm túc chính sách BHXH đối với người lao động, cũng giải thích vì sao lúc sinh thời, mỗi khi đi thăm các nhà máy, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường vào nhà bếp trước khi lên công xưởng. Đó là bởi, sức khỏe và đời sống người lao động phải được đặt lên hàng đầu; quan tâm tới đời sống của người lao động, giúp họ yên tâm trong quá trình sản xuất của cải vật chất cho quốc gia. Điều này khác hoàn toàn với lý thuyết sản xuất của xã hội tư bản, trên góc độ bóc lột sức lao động một cách thuần túy.

Mời các bạn đón đọc Kỳ 2: Số liệu từ Ngân hàng Thương mại Cổ phần “Kẻ ngậm cười – người nín thở”