"La bàn" đặc biệt phía sau những quyết định sinh tử của chuyên gia hồi sức cấp cứu Vinmec Hạ Long

Quyết định “đi ngược thói quen” cứu trái tim ngừng đập

“Trong hồi sức - cấp cứu, đôi khi việc chậm lại vài giây để quan sát kỹ hơn, nghĩ khác đi lại chính là khoảnh khắc quyết định khi người bệnh đang ở ranh giới giữa sự sống và cái chết”, BSCKI Đỗ Văn Mạnh chia sẻ khi hồi tưởng về một ca bệnh khó quên trong suốt 2 thập kỷ làm nghề.

“Đó là một bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, đang được sốc điện và ép tim liên tục theo phác đồ hồi sinh tim phổi. Tuy nhiên, qua màn hình monitor, tôi nhận thấy nhịp tim xuất hiện một dạng bất thường khiến bản thân nghi ngờ tình trạng ngừng tuần hoàn có thể bắt nguồn từ một nguyên nhân còn khả năng đảo ngược”, bác sĩ Mạnh nhớ lại.

Thay vì tiếp tục ép tim liên tục như thông lệ, ông quyết định tạm dừng để đánh giá lại nhịp tim và thực hiện siêu âm nhanh ngay tại giường bệnh. Kết quả cho thấy người bệnh bị tràn khí màng phổi áp lực - một tình trạng cấp cứu nguy hiểm có thể gây ngừng tim, nhưng hoàn toàn có cơ hội cứu sống nếu can thiệp kịp thời. Ngay lập tức, ê-kíp tiến hành chọc kim giải áp màng phổi. Chỉ ít phút sau can thiệp, trái tim bệnh nhân đã đập trở lại.

“Nguyên tắc sinh ra để dẫn đường, nhưng không phải lúc nào cũng áp dụng một cách máy móc. Trong hồi sức, bác sĩ luôn phải tự hỏi: Điều này còn đúng với bệnh nhân không?”, ông nói.

Đảm nhiệm vai trò Phó Giám đốc chuyên môn kiêm Trưởng khoa Hồi sức - Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hạ Long, bác sĩ Mạnh đã dành trọn tâm huyết cho chuyên ngành vốn được mệnh danh là khắc nghiệt bậc nhất của y khoa.

“Hồi sức cấp cứu đòi hỏi nền tảng kiến thức sâu rộng ở tất cả lĩnh vực, từ tim mạch, thần kinh đến ngoại khoa. Trong phòng cấp cứu không tồn tại ranh giới chuyên khoa, chỉ có duy nhất ranh giới giữa sự sống và cái chết”, bác sĩ Mạnh chia sẻ.

Điểm tựa giữ chân ông ở lại với nghề chính là niềm hạnh phúc tột độ khi giành giật lại sinh mạng cho người bệnh từ tay tử thần. Với ông, ánh hào quang của bác sĩ hồi sức chính là ánh mắt vui sướng của người bệnh và gia đình khi vừa vượt qua cơn nguy kịch.

Theo BSCKI Đỗ Văn Mạnh, hồi sức - cấp cứu vẫn là một chuyên ngành thường bị hiểu lầm. Nhiều người cho rằng, công việc của bác sĩ hồi sức chỉ đơn thuần là xử trí tức thời trong những tình huống nguy kịch. Tuy nhiên thực tế, đây là một quá trình điều trị liên tục, phức tạp, đòi hỏi theo dõi sát và điều chỉnh phác đồ từng giờ theo diễn biến của người bệnh.

Một thắc mắc thường gặp khác ở phòng cấp cứu là câu chuyện "đến trước, khám trước". Tại đây, thứ tự ưu tiên không phụ thuộc vào thời gian bước qua cửa bệnh viện, mà được quyết định hoàn toàn dựa trên mức độ nguy kịch thông qua quy trình phân loại cấp cứu..

“Có những bệnh bề ngoài trông có vẻ tỉnh táo nhưng tình trạng bên trong có thể chuyển biến xấu rất nhanh, buộc phải can thiệp tức thời để giữ cơ hội sống. Vì vậy, mỗi quyết định ưu tiên của bác sĩ cấp cứu đều liên quan trực tiếp đến tính mạng người bệnh”, bác sĩ Mạnh chia sẻ.

Bên cạnh đó, định kiến "vào khoa hồi sức tích cực (ICU) là đồng nghĩa với tiên lượng rất xấu hoặc không còn hy vọng" vẫn in hằn trong suy nghĩ của nhiều người. Dù vậy, thực tế chứng minh đã có rất nhiều bệnh nhân hồi phục hoàn toàn sau thời gian điều trị tích cực và trở về với cuộc sống thường nhật. “Hồi sức - cấp cứu không phải nơi kết thúc. Đó là nơi bắt đầu lại, khi sự sống của người bệnh đang mong manh nhất”, ông nói.

“La bàn dữ liệu” nâng tầm chất lượng điều trị

Trong y học hiện đại, dữ liệu không còn đơn thuần là những con số thống kê, mà đã trở thành “la bàn” quan trọng định hướng chất lượng điều trị và hỗ trợ bác sĩ trong các quyết định lâm sàng.

“Trước đây, nhiều quyết định điều trị phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm cá nhân. Nhưng hiện nay, dữ liệu giúp chúng tôi nhìn lại toàn bộ hành trình điều trị của người bệnh, từ chẩn đoán, can thiệp đến kết quả cuối cùng. Nhờ đó, mỗi quyết định đưa ra không chỉ dựa trên cảm nhận lâm sàng mà còn được củng cố bằng bằng chứng thực tế”, ông chia sẻ.

Tại Vinmec Hạ Long, các chỉ số chuyên môn như hiệu quả điều trị, tỷ lệ biến chứng, thời gian hồi phục hay mức độ an toàn người bệnh đều được theo dõi liên tục theo thời gian thực. Hệ thống dữ liệu này là công cụ đắc lực giúp đội ngũ y bác sĩ phát hiện sớm những bất thường, đánh giá hiệu quả điều trị và nhanh chóng điều chỉnh quy trình khi cần thiết.

Bác sĩ Mạnh nhận định, giá trị lớn nhất của dữ liệu không chỉ nằm ở khả năng giám sát chất lượng điều trị, mà còn ở việc tạo ra một hệ thống y khoa minh bạch, chuẩn hóa và liên tục cải tiến. Nguồn dữ liệu thực tế là chìa khóa để bệnh viện có thể cá thể hóa phác đồ điều trị cho từng bệnh nhân, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng chuyên môn và mức độ an toàn trong chăm sóc y tế.

Trong quá trình xây dựng hệ thống chuyên môn tại Vinmec Hạ Long, điều BSCKI Đỗ Văn Mạnh luôn nhấn mạnh là an toàn người bệnh phải trở thành “sợi chỉ xuyên suốt” toàn bộ quy trình điều trị.

“Mọi quyết định chuyên môn đều phải dựa trên bằng chứng khoa học và hướng dẫn chuẩn. Trước mỗi hành động, chúng tôi luôn đặt câu hỏi: điều này đã an toàn nhất cho người bệnh chưa?”, ông tâm niệm.