Lực lượng doanh nghiệp tăng mạnh, tiếp sức cho nông nghiệp

Vai trò của doanh nghiệp trong nông nghiệp

Theo dự thảo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 3 năm thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, 14/14 chỉ tiêu bảo đảm tiến độ thực hiện mục tiêu đến năm 2030. Nông nghiệp được cơ cấu lại thực chất, hiệu quả hơn, chuyển biến tích cực theo thế mạnh của vùng, miền và nhu cầu thị trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Toàn ngành đã chuyển đổi tư duy từ sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, từ phát triển đơn ngành sang hợp tác, phát triển đa ngành, tích hợp đa giá trị; chuyển từ chuỗi cung ứng nông sản sang phát triển các chuỗi ngành hàng.

Công nghiệp, dịch vụ ở nông thôn phát triển mạnh, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, góp phần đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ giữa các khâu sản xuất và theo chuỗi, phát triển công nghiệp chế biến nông sản.

Có sự bứt phá thành công của các hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp, trong đó hợp tác xã đóng vai trò nòng cốt. Liên kết chuỗi sản xuất, kinh doanh được đổi mới phù hợp với thị trường, sản xuất hàng hóa lớn; hình thành nhiều chuỗi nông sản an toàn được chứng nhận.

Lực lượng doanh nghiệp tăng mạnh, với trên 18.700 doanh nghiệp trực tiếp đầu tư sản xuất nông nghiệp. Nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn khẳng định vai trò nòng cốt trong chuỗi giá trị, trung tâm thúc đẩy nông nghiệp phát triển.

Tại cuộc họp, các ý kiến cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong lĩnh vực "tam nông chưa khắc phục được triệt để, như: Tăng trưởng nông nghiệp chưa ổn định; chất lượng và khả năng cạnh tranh của một số sản phẩm chưa cao; đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là công nghệ cao chưa nhiều; cơ sở hạ tầng cho phát triển nông nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu.

Một số mục tiêu đến năm 2030 tại Nghị quyết số 19-NQ/TW không còn phù hợp với tình hình bối cảnh hiện nay cần điều chỉnh cho phù hợp để góp phần vào tăng trưởng "2 con số"; thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bên cạnh đó, vấn đề ô nhiễm môi trường nông thôn vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt, có nơi có chiều hướng nghiêm trọng (ô nhiễm nguồn nước do nước thải, rác thải sinh hoạt, nước thải từ các làng nghề, ô nhiễm không khí, ô nhiễm tiếng ồn…).

Nông nghiệp cần phát triển đa mục tiêu, đa giá trị

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương hoàn thành báo cáo với yêu cầu chất lượng cao, phải chỉ ra được vấn đề đột phá, đổi mới.

Báo cáo cần tập trung đánh giá kết quả công tác triển khai nghị quyết, thể chế hóa bằng luật, nghị quyết, nghị định; mức độ hoàn thành của các nhóm chỉ tiêu, nhiệm vụ; những tồn tại, hạn chế và định hướng 2 năm tới trong bối cảnh quốc tế, trong nước có nhiều biến động. Đặc biệt, báo cáo phải phân tích, làm rõ nội dung, chất lượng thể chế, sự phù hợp với giai đoạn mới; đồng thời chỉ rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng lưu ý Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần tận dụng kết quả tổng kết ba chương trình mục tiêu quốc gia (xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi); đồng thời phản ánh được tư duy mới về nông nghiệp "không chỉ là trụ đỡ mà nhiều ngành hàng đã vươn ra thế giới, thể hiện vai trò tiên phong trong nền kinh tế". Bên cạnh đó, báo cáo phải phân tích sâu những biến đổi xã hội ở nông thôn, tác động của đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu lao động, trật tự an toàn xã hội, đạo đức, văn hóa.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh định hướng phát triển nông nghiệp trong thời gian tới là đa mục tiêu, đa giá trị bao gồm công nghiệp, dịch vụ, du lịch, dược liệu, kinh tế carbon, kinh tế xanh, chế biến sâu, phát triển chuỗi giá trị… Nông thôn phải được quy hoạch tổng thể, gắn kết với đô thị, giữ bản sắc văn hóa. Các chính sách cần ưu tiên vùng sâu, vùng xa, gắn phát triển kinh tế với giảm nghèo, bảo vệ môi trường, cung cấp nước sạch, thiết chế văn hóa, đào tạo nhân lực.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ các giải pháp nhằm tăng cường liên kết kinh tế tập thể, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân; phân loại nhóm chính sách theo đặc thù từng vùng; đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, phòng chống thiên tai.

Tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản liên tục đạt mức kỷ lục, 11 mặt hàng có giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó 7 mặt hàng có giá trị xuất khẩu trên 3 tỷ USD.