NGƯT, TS. Phạm Xuân Khánh: Người "thổi hồn" vào giáo dục nghề nghiệp tại HHT

Sinh năm 1967, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, người con của đất Hà Tĩnh hiếu học, là minh chứng tiêu biểu cho sự kết hợp giữa tư duy khoa học kỹ thuật và năng lực quản trị giáo dục. Hành trình “trồng người” của ông gắn chặt với sự phát triển của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) từ những viên gạch đầu tiên năm 2009.

Một thầy giáo tâm huyết với nghề

Nói đến TS. Phạm Xuân Khánh là nói đến một nhà giáo tận tâm với học sinh, sinh viên, tâm huyết với nghề đào tạo. Đến nay, sau hành trình 17 năm, ông và các cộng sự đã thành lập 9 khoa, 46 ngành nghề, quy mô đào tạo khoảng 10.000 học sinh, sinh viên, trở thành cơ sở đào tạo nghề lớn nhất Thủ đô. Rất nhiều thế hệ học sinh, sinh viên HHT mỗi khi nhắc đến HHT là nhắc đến Hiệu trưởng Phạm Xuân Khánh và ngược lại. Hành trình 17 năm, HHT thực sự là ngôi nhà thứ hai mà thầy giáo Phạm Xuân Khánh gắn bó.

Ông luôn coi đồng nghiệp, học sinh, sinh viên HHT như những người thân trong gia đình mình, những người gắn bó mật thiết với mọi buồn vui của đời dạy học của mình. Những câu chuyện thầy Khánh bên các em học sinh những lúc khó khăn, chung tay hỗ trợ các học sinh, sinh viên nghèo, vùng sâu, vùng xa, gia đình có hoàn cảnh khó khăn đã trở thành một phần tất yếu của lịch sử HHT. Khi khó khăn không lối thoát, người ta tìm đến thầy Khánh như một người cha, người anh, thậm chí người bạn lớn, đầy tin cậy.

Về chuyên môn, 17 năm qua, HHT liên tục tái cấu trúc danh mục đào tạo: từ nền tảng cốt lõi, ông trực tiếp chỉ đạo mở mới và chuẩn hóa hệ thống lên đến 46 ngành nghề, bám sát nhu cầu khốc liệt của thị trường lao động. Về đội ngũ, thay vì tuyển dụng ồ ạt, ông xác lập bộ tiêu chí khắt khe về chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, tạo nên đội ngũ giảng viên "chất lượng cao" của HHT – nhân tố then chốt cho mọi thành công của nhà trường.

TS. Phạm Xuân Khánh là “vị thuyền trưởng” dẫn dắt đổi mới, đóng vai trò hạt nhân trong xây dựng chuẩn đầu ra và danh mục thiết bị tối thiểu cho các ngành nghề theo ủy quyền của Bộ LĐ-TB&XH, trực tiếp định hình tiêu chuẩn đào tạo quốc gia. Ông kiến tạo mô hình "đào tạo kép" khi tham gia xây dựng Đề án đào tạo cho người dạy trong doanh nghiệp của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp. Ông cũng chủ trì đề án tự chủ giảng dạy Giáo dục Quốc phòng & An ninh, khẳng định quyền chủ động của đơn vị.

Trong vai trò Chuyên gia trưởng quốc gia nghề Điện tử Công nghiệp, ông trực tiếp điều hành và huấn luyện đội tuyển Việt Nam chinh chiến tại các đấu trường ASEAN Skills và WorldSkills. Đây là minh chứng cho năng lực thực chiến, đưa chuẩn đào tạo của trường vươn tầm khu vực và quốc tế. Thành tích thi tay nghề giỏi của sinh viên HHT luôn in đậm dấu ấn của thầy Khánh cả trong vai trò quản lý lẫn thầy giáo đứng lớp.

Nhà nghiên cứu, chuyên gia điện – điện tử

Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh đã ghi dấu ấn qua các dự án khoa học mang tính ứng dụng cao, giải quyết các bài toán vĩ mô của Thủ đô và đất nước. Ông là tác giả Dự án KHCN cấp Thành phố (2018): “Thiết kế, chế tạo dây chuyền sản xuất gạch không nung công suất 15 triệu viên/năm, hiện thực hóa định hướng vật liệu xây dựng xanh”; “Hệ thống giám sát năng lượng” (2022): nghiên cứu chế tạo bộ đo lường – giám sát và điều khiển điện năng ứng dụng IoT và AI, góp phần quan trọng vào lộ trình giảm phát thải và tối ưu hóa năng lượng tại các tòa nhà, trường học; “Phát triển mạng lưới bán dẫn” (2026): trực tiếp nghiên cứu mô hình đào tạo kép tại Đức, đặt nền móng cho việc hình thành mạng lưới nhân lực bán dẫn chất lượng cao tại Việt Nam.

Với tư cách chuyên gia, thầy Khánh đã trực tiếp huấn luyện thí sinh HHT giành 04 Chứng chỉ Kỹ năng nghề xuất sắc thế giới (WorldSkills) và 03 Huy chương Vàng ASEAN Skills. Đây là minh chứng đanh thép cho năng lực sư phạm đỉnh cao, vượt ra khỏi biên giới quốc gia, khẳng định vị thế của người thầy trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại. Dù công việc quản lý chiếm rất nhiều thời gian, nhưng TS. Phạm Xuân Khánh vẫn ưu tiên cho nghiên cứu khoa học, xem đó như một phần không thể tách rời.

Nhà quản lý giáo dục sáng tạo

“Nhớ lại năm 2009, khi nhận nhiệm vụ đứng lên xây dựng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, TS. Phạm Xuân Khánh đối mặt với bài toán không thể khó hơn – xây dựng HHT từ con số 0. Không cơ sở vật chất, không hệ thống chương trình, không đội ngũ giảng viên cơ hữu, thách thức đặt ra là sự hoài nghi về tính khả thi của một mô hình đào tạo chất lượng cao hoàn toàn mới đặt nặng lên vai thầy Khánh” – nhà báo Minh Đức (Hànộimới) chia sẻ.

Vượt lên trên những thiếu thốn vật chất, khó khăn lớn nhất ông phải giải quyết là sự thiếu hụt niềm tin, khi công tác tuyển sinh những năm đầu gặp vô vàn khó khăn, thu không đủ chi. Với tư duy của một nhà quản trị giáo dục, TS. Khánh không chọn cách hành chính hóa quan hệ trên dưới, trường – khoa mà trực tiếp lăn xả vào chuyên môn, các điểm nóng. Ông là người truyền lửa trong từng buổi xây dựng giáo trình, từng giờ thảo luận về mở mã ngành mới, chiến lược truyền thông tuyển sinh, kéo người tài về HHT, thiết lập quan hệ với các đối tác trong nước, quốc tế, các tập đoàn, doanh nghiệp, tổ chức.

Nghệ thuật tập hợp lực lượng của ông nằm ở sự công tâm và đồng hành, chia sẻ. Ông tạo ra một môi trường mà ở đó, người lao động, đối tác được tôn trọng năng lực, được chia sẻ tầm nhìn về một cơ sở đào tạo "đẳng cấp quốc tế" trong tương lai. Chính sự quyết liệt trong điều hành và tầm nhìn thực tiễn về nhu cầu nhân lực đã dần hóa giải những rào cản nội bộ, tập hợp được một đội ngũ giảng viên tâm huyết, biến những cá nhân rời rạc thành một khối thống nhất, tạo tiền đề để HHT bứt phá mạnh mẽ như hiện nay. Việc HHT quan hệ hợp tác với 400 đơn vị, tổ chức trong và ngoài nước, có công rất lớn của Hiệu trưởng Phạm Xuân Khánh.

Sự nghiệp bền bỉ và tầm ảnh hưởng sâu rộng đó đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận xứng đáng bằng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú vào năm 2017. Một hành trình cống hiến đầy bản lĩnh, nơi mỗi cột mốc đều được khẳng định bằng những kết quả đào tạo và nghiên cứu thực tiễn sắc bén. Năm 2024, trong dịp kỷ niệm 15 năm ngày thành lập Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, nhà trường vinh dự được trao Huân chương Lao động hạng Nhì của Đảng và Chính phủ.

HHT đang trên đường trở thành Học viện Công nghệ cao với quy mô 15–18 ngàn học sinh, sinh viên, đạt chuẩn đầu ra khu vực và châu lục cùng “người thuyền trưởng” vững vàng tay lái. Phụ huynh, học sinh và các doanh nghiệp ngày càng tìm đến thương hiệu “H-H-T: Học thực chất – Hành sáng tạo – Thành công sớm” vì nơi đây có đội ngũ giảng viên tâm huyết với nghề, trong đó TS. Phạm Xuân Khánh xứng đáng được coi là “Cánh chim đầu đàn”. Được biết, ông đang được làm hồ sơ để xét tặng danh hiệu cao quý: Nhà giáo Nhân dân.

“Sau 34 năm hoạt động không biết mệt mỏi, với Huân chương Lao động hạng Nhì (cá nhân năm 2019, tập thể trường năm 2024), danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc (2025), TS. Phạm Xuân Khánh hoàn toàn xứng đáng được ghi nhận ở danh hiệu cao quý nhất của ngành giáo dục Nhà giáo Nhân dân”- Đại tá, nhà báo Nguyễn Hòa Văn chia sẻ.