Ninh Bình: Kết hợp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa một cách bền vững tại Quần thể Danh thắng Tràng An

Quần thể danh thắng Tràng An được ghi danh vào danh sách các Di sản Thế giới năm 2014 đã khẳng định chủ trương bảo tồn các giá trị văn hóa và cảnh quan tự nhiên gắn với phát triển du lịch của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh là hoàn toàn đúng đắn; khẳng định công sức gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị Di sản của các thế hệ người dân Ninh Bình, sự giúp đỡ và quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các bộ, ngành Trung ương và các chuyên gia, các nhà khoa học trong nước và quốc tế.

Các nghị quyết, quy định, kế hoạch về quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản đã được các cấp, các ngành tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, đạt kết quả cao, đồng thời các cơ quan chức năng đã chủ động, tham mưu, đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn Di sản gắn với phát triển du lịch bền vững.

Đến nay, qua hơn 5 năm, Quần thể danh thắng Tràng An được ghi danh là Di sản văn hóa và thiên nhiên Thế giới, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị Di sản đã thu được các kết quả tích cực: Các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản được tôn trọng và gìn giữ; sự phối hợp giữa các sở, ngành, chính quyền các địa phương và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn di sản trong bảo tồn Di sản gắn với phát triển du lịch bền vững ngày một chặt chẽ; nhận thức trong cộng đồng về vai trò và tầm quan trọng của Di sản đã được nâng lên rõ rệt; chất lượng nguồn nhân lực trong quản lý Di sản đáp ứng được các yêu cầu quản lý; hệ thống núi đá, rừng đặc dụng, hệ sinh thái, các di tích khảo cổ học, di tích lịch sử văn hóa được bảo vệ tốt; an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, hạ tầng du lịch được đảm bảo và duy trì; văn hóa, văn minh du lịch đã được nâng cao, công tác phục vụ, đón tiếp khách đã cơ bản đi vào chuyên nghiệp; công tác quảng bá xúc tiến du lịch luôn được chú trọng, các khu, điểm du lịch trong khu Di sản đã thực sự đóng vai trò là hạt nhân thúc đẩy phát triển du lịch trong toàn tỉnh, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Nghị quyết số 15-NQ/TU ngày 13/7/2009 của BCH Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch Ninh Bình đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 và Nghị Quyết chuyên đề số 02-NQ/TU ngày 17/8/2016 của BCH Đảng bộ tỉnh về bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An trong phát triển du lịch giai đoạn 2016-2020.     

Cảnh quan thiên nhiên luôn được xem là thành tố quan trọng trong cơ cấu không gian nói chung và trong không gian Di sản nói riêng. Đối với Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An thì yếu tố môi trường, cảnh quan lại càng có ý nghĩa quan trọng. Nhận định được vai trò quan trọng đó, để làm tốt hơn công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Sở Du lịch, Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An thường xuyên tuyên truyền, quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước, các yêu cầu, khuyến nghị của UNESCO và các quy định của tỉnh trong quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị Di sản; tạo sự đồng thuận và nâng cao nhận thức cho người dân sinh sống trong khu Di sản; giữ mối quan hệ với các cơ quan của Trung tâm Di sản thế giới, văn phòng UNESCO Hà Nội, Ủy ban UNESCO Việt Nam để trao đổi thông tin về công tác quản lý, bảo tồn Di sản. Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình tiếp tục làm tốt công tác tham mưu UBND tỉnh trong việc xây dựng quy hoạch các phân khu trong phạm vi Di sản, tập trung quy hoạch, phát triển các loại hình du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp, nông dân, nông thôn, du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái ở vùng đệm của Di sản; xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ và thu hút các nhà đầu tư, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước thực hiện các dự án nghiên cứu khoa học, các dự án tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa, đầu tư cơ sở vật chất phục vụ cho công tác bảo tồn di sản và phát triển du lịch...

Mặt khác, dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá, diễn giải Di sản dựa trên các giá trị nổi bật toàn cầu mà di sản đã được công nhận; phân tích và xác định rõ các thị trường tiềm năng trong nước và quốc tế để thực hiện chiến lược quảng bá riêng; tiếp tục tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động về quản lý, bảo tồn gắn với du lịch; phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và thuyết phục người dân chấp hành nghiêm các quy định về quản lý và bảo tồn Di sản...

Trong thời gian tới, có định hướng định kỳ đánh giá tác động môi trường trong quần thể khu di sản, đặc biệt là các dự án đầu tư phát triển du lịch tại các khu, điểm du lịch quan trọng. Nghiên cứu các giải pháp cụ thể để điều tiết lượng khách tham quan và quy hoạch phát triển dịch vụ du lịch phù hợp với khả năng chịu tải của tài nguyên và môi trường Di sản để giảm thiểu tối đa những tác hại từ các hoạt động du lịch đến Di sản. Phát triển bền vững theo mô hình kinh tế xanh, giúp bảo vệ môi sinh, chống ô nhiễm tạo công ăn việc đang là xu thế tất yếu và là một lựa chọn thông minh mà nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới đang hướng đến, để gìn giữ, bảo tồn và tôn vinh các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản nhằm trao truyền lại cho các thế hệ mai sau theo tinh thần Công ước Di sản thế giới.

Hương Liên