Quan ngại trước con số ‘biết nói’ về tội phạm ma túy vị thành niên

Trong 4 tháng đầu năm 2021, toàn lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã phát hiện 10.250 vụ, bắt giữ hơn 14.000 đối tượng; thu giữ 237kg heroin, hơn 1 tấn ma túy tổng hợp cùng khoảng 2,4 triệu viên ma túy tổng hợp, trên 816kg cần sa cùng nhiều phương tiện, tài sản có liên quan. Riêng C04 đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng, đấu tranh, bắt giữ 45 vụ, 133 đối tượng, thu giữ hơn 140 kg heroin, 528 kg cùng hơn 1,6 triệu viên ma túy tổng hợp, 01 súng, 02 lựu đạn…; bắt 07 đối tượng truy nã.

Nghiêm trọng, trong số 47 bị can thuộc 10 vụ án đặc biệt nghiêm trọng về ma túy do Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đang thụ lý điều tra, có 20 đối tượng có độ tuổi từ 18-20, chiếm tỷ lệ 42,55%, cho thấy tội phạm về ma túy đang có xu hướng trẻ hóa, tập trung vào đối tượng thanh thiếu niên.

Đáng lo ngại hơn, trong số 230.000 người nghiện có hồ sơ quản lý độ tuổi thanh niên từ 16 đến 30 chiếm 48%, nếu tính đến 35 tuổi thì con số này là 76%. Thế hệ tương lai của đất nước chúng ta đang bị ma túy, hủy hoại từng ngày. Tỷ lệ sử dụng ma túy tổng hợp tăng nhanh cũng chủ yếu tập trung vào các đối tượng là thanh thiếu niên. 

Các loại ma túy tổng hợp ngày nay đa dạng về chủng loại, giá thành rẻ, dễ sử dụng, độc tính cao. Ma túy tổng hợp đã và đang len lỏi vào học đường tấn công trực tiếp vào các đối tượng thanh thiếu niên bằng những cái tên mỹ miều như tem giấy, nước vui, trà sữa. Tình trạng thanh thiếu niên sử dụng ma túy tập thể trong các quán bar, vũ trường cũng ngày càng phổ biến.

Phát biểu tại hội thảo chia sẻ về công tác cai nghiện ma túy trong năm 2020, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hà cho biết: "Tôi đến nhiều nơi, thật buồn và lo ngại khi thấy người nghiện ma túy đang trẻ hóa và gia tăng, đặc biệt là ở các tỉnh phía Nam. Nhiều cơ sở cai nghiện có khá đông người độ tuổi chỉ đang là học sinh cấp 2".

Theo bà Hà, hiện công tác cai nghiện đang gặp nhiều bất cập, từ bất cập về thể chế, chính sách cho đến công tác quản lý. "Ai cũng biết trộm cắp, giết người, cướp của… hầu như đều liên quan đến ma túy, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự địa phương. Vậy nhưng trong công tác phòng chống tội phạm ma túy, công tác cai nghiện lại đang gặp nhiều khó khăn, bất cập”, bà Hà nói.

Thực tế cho thấy, người nghiện ma túy trẻ hóa, nhưng việc xử lý, tổ chức cai nghiện bắt buộc gặp nhiều khó khăn do bất cập về các quy định pháp luật, vướng các quy định của quốc tế và Việt Nam về quyền trẻ em, nên việc xử lý, nhất là xử lý hình sự rất khó khăn. 

Từ tình trạng tội phạm ma túy vị thành niên ngày một trẻ, phức tạp và đang gia tăng ở mức “báo động”, thực sự là một “vấn nạn”, một bài toán hóc búa đặt ra cho toàn xã hội.