Suy nghĩ lại về xe đạp: Từ “Phương tiện thời bao cấp” đến phương tiện giao thông bền vững

Tôi rất ngạc nhiên khi biết rằng cứ 10 người Đan Mạch thì có 9 người sở hữu một chiếc xe đạp. Thậm chí còn có câu nói đùa rằng người Đan Mạch sinh ra trên một chiếc xe đạp. Vâng, bạn đọc đúng rồi - một chiếc xe đạp. Tôi đã mong đợi được nhìn thấy những mẫu xe cao cấp, nhưng thay vào đó, một số lại đi những chiếc xe đạp "mamba đen" cổ điển. Điều khiến tôi ấn tượng hơn nữa là số lượng người đi xe đạp trên đường rất đông, bao gồm cả các chính trị gia và những nhân vật có ảnh hưởng khác. Rõ ràng, ở Đan Mạch, việc đến dự cuộc họp bằng xe đạp không làm giảm tầm vóc của một nhà lãnh đạo; trên thực tế, nó nâng cao sự chấp thuận của công chúng.

Chiếc xe đạp đã gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi trong lớp. Tôi nhớ một đồng nghiệp đã nói đùa: “Nếu tôi bắt đầu đạp xe đi làm, bố mẹ chồng tôi sẽ đến đón con gái họ vào ngày hôm sau vì nghĩ rằng tôi đã trở thành người nghèo”. Nhận xét này nêu bật vấn đề nhận thức mà chúng ta gặp phải về xe đạp ở nhiều nơi ở Việt Nam.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Hà Lan trong buổi đạp xe đạp trên đường Điện Biên Phủ (Hà Nội) trưa 2/11. Ông Mark Rutte được biết đến là người yêu thích xe đạp, thường đạp xe kể cả khi đi làm. Ảnh: Vietnamnet

Tại sao xe đạp lại tốt?

Không phát thải: Xe đạp thân thiện với môi trường, không thải ra khí nhà kính.

Hiệu quả về chi phí: Họ cung cấp phương thức vận chuyển rẻ hơn nhiều so với ô tô hoặc xe máy.

Lợi ích sức khỏe: Đạp xe giúp bạn năng động về thể chất và hầu hết những người đi xe đạp mà tôi gặp ở Đan Mạch đều có thân hình cân đối.

Chúng có áp dụng được trong bối cảnh Việt Nam của chúng ta không?

Có, nhưng có những thách thức đáng kể cần vượt qua:

Nhận thức: Xe đạp phần lớn vẫn được coi là biểu tượng của sự lạc hậu, chậm phát triển.

Mặc dù hiện nay ở Hà Nội đã phát triển dịch vụ xe đạp điện - xe đạp công cộng. Hiện tại đã có gần 79 điểm trạm tại với hơn 1.000 xe được bố trí trên khắp các quận nội thành Hà Nội giúp đảm bảo khả năng kết nối giao thông và thuận tiện cho người dân đi lại. Giá vé lượt chỉ 5.000/30 phút xe đạp cơ và 10.000/30 phút với xe đạp điện. Nhưng vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, nhưng bước đầu cho thấy đã nâng cao được ý thức của người dân trong việc sử dụng xe đạp làm phương tiện đi lại. Ngoài ra, các dịch vụ cho thuê xe đạp quanh hồ Tây cũng đang được phát triển, nhiều các bạn trẻ, gia đình thuê xe đạp để đi xung quanh hồ Tây.

Cơ sở hạ tầng: Đường giao thông của được thiết kế chủ yếu cho ô tô, xe máy và ít quan tâm đến đường đi cho người đi xe đạp hoặc người đi bộ.

Vậy chúng ta có thể làm gì?

Thay đổi mô hình: Chúng ta cần vượt ra ngoài quan niệm cho rằng phương thức vận tải của một người xác định địa vị xã hội. Trên thực tế, sử dụng xe đạp nên được coi là thông minh, bền vững và lành mạnh.

Suy nghĩ lại về cơ sở hạ tầng: Khi chúng ta phát triển cơ sở hạ tầng mới, điều quan trọng là phải xem xét tất cả người tham gia giao thông-người lái xe ô tô, người đi xe đạp và người đi bộ. Chúng ta nên có những thiết kế đường bộ toàn diện để khuyến khích nhiều người hơn đi xe đạp như một lựa chọn giao thông thông minh, thân thiện với môi trường.

Khuyến khích đi xe đạp: Chính phủ và chính quyền địa phương nên xem xét đưa ra các khuyến khích cho việc đi xe đạp, chẳng hạn như làn đường dành riêng cho xe đạp, trợ cấp mua xe đạp hoặc tăng cường các điểm thuê xe đạp tại các bến tàu, bến xe buýt để tạo sự kết nối.

Bằng cách sử dụng xe đạp như một phương tiện giao thông bền vững, chúng ta có thể giảm tắc nghẽn giao thông, giảm lượng khí thải và cải thiện sức khỏe cộng đồng. Đã đến lúc chúng ta phải suy nghĩ lại cách tiếp cận của mình để nhường chỗ cho xe đạp trong cuộc sống hàng ngày.

Nếu được đảm bảo an toàn, bạn có đi xe đạp đi làm không?