THẾ GIỚI DI ĐỘNG VỚI NỘI LỰC RIÊNG: Kỳ 2: Cơ cấu tài sản qua số liệu Báo cáo tài chính

Với sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng của chuỗi các cửa hàng điện thoại di động, siêu thị điện máy, đi cùng đó là sự tăng trưởng về quy mô tài chính của Công ty Cổ phần Thế giới Di động (Thế giới Di động) cũng rất ấn tượng.

Tại thời điểm quý 3 năm 2018, các chỉ số cho thấy trong cơ cấu tài sản, tập trung lớn nhất là hàng tồn kho chiếm 52,1%; tiền và tương đương tiền 19,8%; tài sản cố định chiếm 13% và các khoản phải thu ngắn hạn chiếm 5,9%.

Tốc độ tăng trưởng tổng tài sản khá nhanh trong các năm từ 2014 đến 2016, số liệu giảm dần tại năm 2017 và quý 3 năm 2018. Kèm theo sự tăng trưởng tổng tài sản là sự tăng trưởng của các khoản mục tiền, hàng tồn kho, khoản phải thu, tài sản cố định, việc tăng nhanh các chỉ số trên cho thấy dấu hiệu về mở rộng quy mô kinh doanh là khá nhanh.

Báo cáo tài chính quý 3 năm 2018

Phải thu ngắn hạn chiếm 5,9% trong tổng tài sản của 9 tháng đầu năm 2018

Giá trị các khoản phải thu ngắn hạn chiếm tỷ trọng bình quân trong tổng tài sản qua các năm từ 2015 đến 2017 là 10,12%, chín tháng đầu năm 2018 tỷ lệ này là 5,9%. Số liệu trên lý giải tốc độ phát triển nhanh của công ty cùng với sự gia tăng số lượng các chuỗi cửa hàng, hệ thống phân phối tại khắp các tỉnh thành trong cả nước.

Tuy nhiên, đi ngược lại với giá trị các khoản phải thu tăng nhanh là số vòng quay các khoản phải thu giảm khá nhanh từ 39,85 vòng năm 2015, xuống còn 24,08 vòng năm 2017 và gia tăng số ngày thu tiền bình quân từ 9,16 ngày/vòng năm 2015 tăng lên 15,16 ngày/vòng năm 2017. Điều này cho thấy hiệu quả của việc thu hồi các khoản phải thu đã dần giảm, dẫn đến số ngày phải thu tăng và số vòng quay giảm mạnh qua các năm. Thể hiện chi phí vốn tăng, tỷ lệ thuận với số ngày thu tiền bình quân, hiệu quả kinh tế cũng từ đó mà giảm theo.

Trong 9 tháng đầu năm 2018, các chỉ tiêu này có sự thay đổi mạnh, mang tính tích cực khi số vòng quay bình quân năm tăng nhanh lên mức 43,67 vòng, kỳ thu tiền cũng rút ngắn xuống còn 6,18 ngày/vòng. Sở dĩ có sự thay đổi như vậy là do tháng 01 năm 2018, công ty đã thu hồi tổng cộng hơn 1.000 tỷ đồng đến từ các công ty liên quan gồm:

Danh sách thu hồi công nợ các bên liên quan

Xét mọi khía cạnh về khoản phải thu từ các bên liên quan ta thấy tỷ lệ này chiếm 37,6% trên tổng giá trị các khoản phải thu đầu kỳ. Đây là tỷ lệ khá cao nên khi có biến động tăng giảm sẽ ảnh hưởng rõ nét trên tổng các khoản phải thu. Tuy nhiên thực tế đây là khoản phải thu công nợ nội bộ, do đó việc chuyển biến của các chỉ số tài chính về vòng quay và số ngày phải thu trong 9 tháng đầu năm 2018, do ảnh hưởng từ số liệu trên, không phản ánh hết bản chất tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Hàng tồn kho chiếm 52,1% trong tổng tài sản 9 tháng đầu năm 2018

Hàng tồn kho của công ty chủ yếu là các mặt hàng điện thoại di động, máy tính xách tay, thiết bị kỹ thuật số điện tử, thiết bị gia dụng, phụ kiện, thực phẩm, đồ uống. Với tốc độ tăng cao, năm 2016 tăng 90% so với năm 2015, năm 2015 tăng 124.7% so với năm 2014 nhưng có xu thế giảm mạnh trong năm 2017 và 9 tháng đầu năm 2018.

Qua số liệu cho thấy tốc độ tăng trưởng hàng tồn kho giảm, kéo theo đó là tốc độ tăng trưởng doanh thu cũng suy giảm, tuy nhiên giá trị hàng tồn kho tăng và giá trị doanh thu tăng, điều này có thể lý giải do giá trị các mặt hàng tồn kho cao.

Vòng quay hàng tồn kho tăng trong năm 2018 và kỳ hạn các vòng quay ngắn thể hiện tốc độ luân chuyển hàng tồn kho khá tốt. Trong cơ cấu hàng tồn kho, mặt hàng điện thoại di động giảm dần vị thế, thay vào đó là sự tăng trưởng của các mặt hàng thiết bị điện tử, thể hiện ở tỷ lệ các mặt hàng thiết bị điện tử chiếm trên 40% cơ cấu hàng tồn kho tại quý 3 năm 2018. Việc tốc độ tăng trưởng hàng tồn kho chững lại, số vòng quay hàng tồn kho tăng lên, điều này cho thấy tốc độ luân chuyển hàng hóa và hoạt động kinh doanh của công ty ngày càng tích cực.

Theo cơ cấu tài sản phân bổ với trên 80% là tài sản ngắn hạn, tỷ lệ tài sản dài hạn chỉ chiếm chưa đầy 20%, thể hiện cơ cấu vốn đa phần nằm trong hàng hóa đang lưu thông, hàng tồn kho và các khoản phải thu ngắn hạn.

Sự ảnh hưởng của hàng tồn kho và các khoản phải thu ngắn hạn là không nhỏ, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ, nhất là với hàng hóa chứa đựng tính công nghệ cao và biến động liên tục khi có công nghệ mới ra đời như những mặt hàng mà Thế giới Di động đang kinh doanh. Bởi xét trên góc độ tài sản ngắn hạn, hay quy mô vốn có khả năng sinh lời cao thì hàng tồn kho chiếm tỷ lệ 85,75% và các khoản phải thu ngắn hạn chiếm 7,21% tại thời điểm quý 3 năm 2018, đây là một tỷ lệ khá cao, chi phối mạnh nếu tình hình kinh doanh có biến động thiếu yếu tố tích cực.

Tuy nhiên nguồn hình thành vốn có phù hợp với cơ cấu vốn hay không? Nhu cầu vốn lưu động có tương ứng với nguồn hình thành vốn hay không? Mục đích sử dụng vốn có đúng với kế hoạch xây dựng khi giải trình với các tổ chức tín dụng hay không? Mời các bạn đón đọc kỳ 3 về cơ cấu của nguồn hình thành tài sản trong đơn vị.

Chí Công – Vũ Chiến