Tiếp cận nông nghiệp 4.0 ở Việt Nam: Vấn đề và kiến nghị chính sách

Tại hội thảo, ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, cuộc cách mạng 4.0 trong lĩnh vực nông nghiệp đã được các nước trên thế giới áp dụng nhiều năm nay. Nhưng tại Việt Nam, mới chỉ có một số doanh nghiệp áp dụng số hóa vào sản xuất kinh doanh nông nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Luyến, Trưởng ban Thể chế kinh tế, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cũng nhận định: “Nông nghiệp 4.0 là quy trình khép kín bằng công nghệ như giống chất lượng cao, phân bón thông minh, thuốc trừ sâu thảo dược, canh tác chính xác, giảm hao hụt giống và giảm phát thải khí nhà kính, tự động hóa từ thu hoạch, bảo quản, vận chuyển và chế biến, ứng dụng điện toán đám mây để truy xuất nguồn gốc... Tại Việt Nam đã có một số doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân ứng dụng công nghệ mới, công nghệ thông minh trong các công đoạn khác nhau của ngành nông nghiệp và mang lại nhiều kết quả tích cực như: VIFARM ứng dụng công nghệ thủy canh hồi lưu, trồng trên các giá thể với công nghệ tưới nước nhỏ giọt, truy xuất nguồn gốc thông qua mã vạch...;VINECO ứng dụng công nghệ tự động hóa, cơ giới hóa, công nghệ tưới tiêu tự động, toàn bộ giai đoạn được thực hiện bằng máy móc để đảm bảo sạch 100%; Cau Dam Farm có hệ thống IoT quản lý nông trại khép kín và tự động hoàn toàn, các giai đoạn thực hiện tự động...”

Bà Nguyễn Thị Luyến, Trưởng ban Thể chế kinh tế, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương tại hội thảo

Cũng theo bà Luyến, sự tham gia ứng dụng trong nông nghiệp chưa nhiều, tập trung chủ yếu vào một số khâu, công đoạn, còn manh mún, tự phát. Ngoài ra, khoảng cách giữa hiện trạng và đòi hỏi của Nông nghiệp 4.0 là khá lớn, trình độ công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và chế biến nông sản còn lạc hậu, dựa vào kinh nghiệm là chính, ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa và máy móc còn ít, lĩnh vực chế biến nông sản chưa phát triển, quy mô nhỏ và vừa, thiết bị lạc hậu, phần lớn nông dân, các cơ sở sản xuất, kinh doanh đều thu hoạch, chế biến theo phương pháp thủ công, chưa áp dụng công nghệ trong bảo quản, chế biến, thu hoạch...

Theo các đại biểu, nếu không tận dụng được cơ hội trong cách mạng công nghiệp 4.0 trong nông nghiệp để gia tăng năng xuất, chất lượng hàng hóa thì chúng ta sẽ tụt hậu. Vì vậy, PGS. TS. Đinh Dũng Sỹ, Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ nhấn mạnh rằng, Việt Nam có tiềm năng về phát triển nông nghiệp, cần kết nối được các doanh nghiệp, nhà đầu tư với nông dân, đưa khoa học công nghệ vào nông nghiệp, cần tập trung xây dựng các chính sách ưu đãi, thay đổi cơ chế cho các doanh nghiệp, hợp tác xã...

PGS. TS. Đinh Dũng Sỹ, Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ phát biểu tại Hội thảo

Trong khuôn khổ buổi hội thảo, các đại biểu cũng đồng tình rằng, để phát triển nông nghiệp theo hướng 4.0, cần thực hiện nhiều giải pháp về nguồn nhân lực, đất đai, cơ sở hạ tầng, cơ sở dữ liệu, vấn đề về tài chính và thị trường. Đồng thời, cũng cần thay đổi tư duy làm nông nghiệp, lấy thị trường để làm căn cứ xác định mặt hàng, chất lượng...

Hoàng Vân