Cảnh giác với chiêu trò lừa đảo tâm linh trên không gian mạng

Tin vào mê tín dị đoan, mong muốn “cải mệnh” hay “giải hạn”, nhiều người dân dễ dàng bị dụ dỗ mua vật phẩm phong thủy hoặc chuyển tiền làm lễ. Số tiền thiệt hại ban đầu thường không lớn, chỉ từ vài trăm nghìn đồng, khiến nhiều nạn nhân chủ quan. Khi phát hiện bị lừa, không ít người lại e ngại, xấu hổ nên không trình báo cơ quan công an, tạo điều kiện để các đối tượng tiếp tục mở rộng hành vi phạm tội. Mới đây, Công an tỉnh Thái Nguyên đã triệt phá một đường dây lừa đảo có tới hơn 28.000 nạn nhân.

Vụ việc này được phản ánh trong chương trình Cảnh giác 247 phát sóng ngày 20/6, do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) phối hợp với Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank) và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) thực hiện.

Theo các chuyên gia, các đối tượng lừa đảo lợi dụng niềm tin tâm linh như một công cụ thao túng tâm lý, từng bước dẫn dụ nạn nhân. Đáng lo ngại, phần lớn nạn nhân không nhận thức được mình đang bị lừa đảo. Ngược lại, họ tin rằng mình đang nhận được sự giúp đỡ, lời khuyên chân thành hoặc một cơ hội đặc biệt mà người khác không có.

Chính cơ chế thao túng dựa trên sự kết hợp giữa nỗi sợ hãi, niềm tin và áp lực phải đưa ra quyết định nhanh chóng đã khiến ngay cả những người có trình độ, kinh nghiệm sống phong phú hay thành đạt trong công việc cũng có thể trở thành nạn nhân khi rơi vào giai đoạn bất ổn tâm lý.

Một nạn nhân cho biết, mọi chuyện bắt đầu từ việc xem livestream bói toán trên mạng xã hội. Sau đó, một tài khoản lạ nhắn tin nói chị “có căn âm”, gia đình bị “vong theo” và cần làm lễ giải nghiệp để tránh đại hạn. Ban đầu còn nghi ngờ, nhưng khi đối tượng nói trúng thông tin cá nhân, gia đình và công việc, cùng với việc bản thân đang gặp nhiều chuyện trục trặc, chị rơi vào trạng thái hoang mang và dần tin tưởng hoàn toàn.

Các đối tượng sau đó liên tục yêu cầu chị chuyển tiền làm lễ giải hạn online, ban đầu từ vài triệu đồng sau đó tăng lên hàng chục triệu. “Có lúc, họ yêu cầu chuyển tiền vào nửa đêm với lý do “đúng giờ mới linh”. Không biết bấu víu vào ai, tôi làm theo mọi chỉ dẫn và chỉ nhận ra bị lừa khi số tiền mất đi ngày càng lớn”, chị nói.

Trước thực tế các vụ lừa đảo ngày càng khai thác sâu vào yếu tố tâm lý thay vì chỉ dựa vào thủ đoạn công nghệ, việc bảo vệ khách hàng không còn dừng lại ở phòng chống tấn công mạng hay đánh cắp dữ liệu, mà đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ cảnh báo sớm, cơ chế xác thực an toàn và nâng cao nhận thức người dùng. Trong bối cảnh đó, các tổ chức tài chính đang liên tục nâng cấp hệ thống bảo mật nhằm hỗ trợ khách hàng bảo vệ tài khoản, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh từ những quyết định tài chính được đưa ra trong trạng thái hoang mang, lo lắng hoặc bị tác động tâm lý.

Tại GPBank, ngân hàng đã triển khai các lớp bảo mật tiên tiến như xác thực sinh trắc học và xác thực đa lớp, góp phần tăng cường an toàn cho tài khoản và thông tin khách hàng. 

“Khi phát hiện ra các dấu hiệu bất thường, người dân cần liên hệ với ngân hàng ngay lập tức, thông qua các kênh chính thống như tổng đài hoặc chi nhánh để được hỗ trợ kịp thời”, ông Lương Công Thành, Giám đốc Khối CNTT GPBank nói. Đồng thời, chuyên gia cũng khuyến nghị người dân không chia sẻ các thông tin bảo mật hay sinh trắc học với bất kỳ ai, bởi ngay cả ngân hàng và các cơ quan công an cũng không bao giờ thực hiện yêu cầu này.

Theo cơ quan công an, lá chắn quan trọng nhất vẫn là sự tỉnh táo của mỗi cá nhân bởi không có công nghệ nào đủ sức bảo vệ người dùng hoàn toàn trước những cạm bẫy trên không gian mạng trong thời đại số đang bùng nổ. Người dân có dấu hiệu bị lừa đảo tâm linh cần lập tức giữ lại chứng cứ giao dịch, lịch sử trò chuyện và đến cơ quan công an gần nhất để trình báo, phối hợp triệt phá đường dây.

Tâm linh là nhu cầu tinh thần chính đáng, nhưng khi niềm tin bị lợi dụng để trục lợi, khi nỗi sợ bị khai thác nhằm thao túng cảm xúc và chiếm đoạt tiền bạc, đó không còn là tâm linh thuần túy mà là hành vi lừa đảo. Thực trạng này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, mà còn đang tác động tiêu cực đến đời sống tinh thần, làm sai lệch nhận thức, ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục và tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự.