Khí tự nhiên trong công nghiệp, hướng tới sản xuất xanh và Nét Zero 2050

Chuyển dịch năng lượng từ khí tự nhiên  

Sáng 22/1, Hiệp hội Năng lượng Sạch Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học "Ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp – Hướng tới sản xuất xanh và Net Zero 2050". 

Phát biểu khai mạc, ông Mai Duy Thiện - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Sạch Việt Nam cho biết, trong những thập kỷ gần đây, cùng với quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và mở rộng quy mô sản xuất, nhu cầu năng lượng của Việt Nam liên tục gia tăng và được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.

“Việt Nam lại nằm trong nhóm các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, với thiệt hại kinh tế ước tính lên tới hàng tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 3% GDP. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn”, ông Thiện nhấn mạnh. 

Theo đó, khí tự nhiên được nhìn nhận như một nguồn nhiên liệu chuyển tiếp, hỗ trợ quá trình thay thế dần các công nghệ phát thải cao, hướng tới mô hình sản xuất xanh và phát triển bền vững. Việc ứng dụng khí tự nhiên trong công nghiệp không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu về giảm phát thải và sử dụng năng lượng hiệu quả, mà còn có ý nghĩa trong việc bảo đảm an ninh năng lượng, phù hợp với định hướng phát triển năng lượng quốc gia và các cam kết của Việt Nam về mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.  

Mở nút thắt kết nối hạ tầng khí – điện – khu công nghiệp 

Từ những phân tích thực tiễn, TS. Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhận định, sự phát triển của hạ tầng khí tại Việt Nam chưa theo kịp tốc độ mở rộng của các khu công nghiệp, khu kinh tế.

“Trong khi nhiều khu công nghiệp mới liên tục được phê duyệt và mở rộng, hạ tầng khí lại thiếu các nhánh kết nối trực tiếp, khiến doanh nghiệp buộc phải sử dụng các nguồn năng lượng kém hiệu quả và phát thải cao hơn”, ông chỉ ra.

Một vấn đề khác là LNG dù đã có hạ tầng nhập khẩu nhưng vẫn chưa thực sự “chạm” tới người tiêu dùng cuối, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp công nghiệp quy mô nhỏ và vừa trong khu công nghiệp. Nguyên nhân đến từ việc thiếu các mô hình kinh doanh linh hoạt như LNG quy mô nhỏ, trạm LNG vệ tinh hay các cụm khách hàng công nghiệp dùng chung hạ tầng.

Bên cạnh đó, quy hoạch phát triển hạ tầng khí và quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế chưa được đồng bộ, trong khi cơ chế chia sẻ rủi ro cho đầu tư hạ tầng vẫn còn thiếu và chưa rõ ràng. Điều này khiến cả doanh nghiệp khí lẫn nhà đầu tư khu công nghiệp đều e ngại trong việc “đi trước một bước”.

Nhìn về hướng phát triển, TS. Nguyễn Quốc Thập nhận định giai đoạn 2030–2045 được xác định là thời kỳ then chốt để hình thành mạng lưới kết nối hạ tầng khí – điện – khu công nghiệp, khu kinh tế một cách đồng bộ. Trọng tâm là ưu tiên các khu công nghiệp trọng điểm, khu kinh tế ven biển; phát triển LNG quy mô nhỏ; xây dựng hạ tầng dùng chung và sẵn sàng cho việc chuyển đổi sang hydrogen trong tương lai. Canada mong muốn hợp tác năng lượng tái tạo và LNG với Việt Nam Điện khí LNG Việt Nam: Khó khăn "bủa vây" trong thu hút đầu tư

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông cho rằng cần sớm đưa hạ tầng khí vào danh mục hạ tầng thiết yếu của khu công nghiệp; áp dụng cơ chế đầu tư PPP cho các tuyến ống nhánh; có chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và giá dịch vụ hạ tầng. Đồng thời, các hợp đồng mua khí dài hạn với khách hàng công nghiệp cần được thúc đẩy để tạo nền tảng tài chính cho đầu tư hạ tầng.