Khơi thông tín dụng tam nông hướng đến nông nghiệp bền vững

Nhu cầu vốn để đổi mới sản xuất

Trong bối cảnh đó, tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò là kênh dẫn vốn chủ lực cho khu vực "tam nông". Theo số liệu công bố đầu năm 2026, dư nợ tín dụng phục vụ lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 4,2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm trước và chiếm hơn 22% tổng dư nợ nền kinh tế. Quy mô tín dụng ngày càng mở rộng phản ánh dòng vốn đang bám sát nhu cầu chuyển dịch của ngành nông nghiệp. Nguồn vốn này góp phần tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Tuy nhiên, bài toán hiện nay không chỉ là tăng quy mô tín dụng mà còn là nâng cao khả năng tiếp cận vốn. Đối với nhiều hộ sản xuất và hợp tác xã, thủ tục vay vốn, tài sản bảo đảm hay phương án kinh doanh vẫn là những rào cản khiến dòng vốn chưa đến được đúng nhu cầu và đúng thời điểm. Vì vậy, cùng với việc mở rộng nguồn vốn, việc đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và thiết kế các gói vay phù hợp với đặc thù sản xuất theo mùa vụ, chuỗi liên kết đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Tín dụng - Sức bật cho chuỗi giá trị

Nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn của khu vực nông nghiệp, nhiều ngân hàng đã ưu tiên phát triển các chương trình tín dụng dành riêng cho lĩnh vực "tam nông". Trong đó, Agribank vẫn là tổ chức tín dụng giữ vai trò chủ lực trong cung ứng vốn cho khu vực nông nghiệp, nông thôn. Bên cạnh các gói tín dụng ưu đãi, ngân hàng còn mở rộng mô hình Tổ vay vốn, đưa dịch vụ tài chính đến gần người dân hơn. Đến nay, mạng lưới này đã phát triển gần 60.000 Tổ vay vốn với tổng dư nợ hơn 215.000 tỷ đồng, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận vốn chính thức và  hạn chế tín dụng phi chính thức ở khu vực nông thôn.

VietinBank, BIDV, Vietcombank cũng có các gói tín dụng ưu đãi quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng hướng tới khu vực nông nghiệp sinh thái, hạ tầng nông thôn và chuỗi liên kết giá trị nông nghiệp. Nhiều ngân hàng thương mại cũng đang tăng cường các chương trình cho vay theo chuỗi liên kết, phát triển tín dụng có lãi suất ngắn hạn từ 5,5% - 6,8%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên. Cùng với xu hướng số hóa hoạt động ngân hàng, quy trình thẩm định và giải ngân từng bước được rút ngắn, giúp giảm chi phí giao dịch và nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp.

Ở góc độ phát triển, tín dụng không còn đơn thuần là hoạt động cho vay mà đang trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái tài chính nông nghiệp. Khi dòng vốn được kết nối với bảo hiểm nông nghiệp, dữ liệu sản xuất, truy xuất nguồn gốc và các chuỗi liên kết tiêu thụ, hiệu quả sử dụng vốn được nâng lên, đồng thời giúp giảm thiểu rủi ro cho cả người vay và tổ chức tín dụng.

Khơi thông tín dụng, mở rộng dư địa

Trong bối cảnh nông nghiệp hướng tới mô hình tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, hiệu quả của dòng vốn sẽ được quyết định bởi khả năng tạo ra giá trị gia tăng thay vì chỉ mở rộng quy mô sản xuất. Điều đó đòi hỏi tín dụng phải được phân bổ vào những lĩnh vực có khả năng nâng cao năng suất, thúc đẩy chế biến sâu, phát triển vùng nguyên liệu tập trung và xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Thực tế cho thấy, những địa phương hình thành được sự liên kết chặt chẽ giữa ngân hàng, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân thường có khả năng phát triển vùng sản xuất ổn định hơn, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản trên thị trường trong và ngoài nước. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, góp phần nâng cao thu nhập, tạo việc làm và cải thiện chất lượng sống của người dân khu vực nông thôn.

Trong giai đoạn phát triển mới, tín dụng nông nghiệp cần được nhìn nhận như một động lực đầu tư dài hạn thay vì chỉ là giải pháp hỗ trợ vốn ngắn hạn. Khi nguồn vốn được khơi thông cùng với cải cách thủ tục, chuyển đổi số và mở rộng các mô hình liên kết sản xuất, nông nghiệp Việt Nam sẽ có thêm điều kiện để chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho kinh tế nông thôn trong những năm tới.