Lễ hội đền, đình Sượt - nét đẹp văn hóa tâm linh xứ Đông

Đền Sượt xây dựng từ TK XVI và được trùng tu, tôn tạo nhiều lần vào thời Nguyễn. Đền quay mặt về hướng Tây, kiến trúc kiểu chữ Công (工), gồm tòa bái đường, trung từ và hậu cung. Công trình hiện còn mang dấu ấn kiến trúc TK XIX. Đền Sượt được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1992.

Tiểu sử Đức Đại Vương Vũ Hựu

Năm ông 21 tuổi, Triều đình mở khoa thi kén người hiền tài, ông lên kinh ứng thi. Ở trường thi văn, ông thi đỗ Hoàng Giáp, ở trường thi võ đỗ Tạo Sỹ. Khi vào yết kiến, nhà Vua hỏi những việc trị quốc an dân, ông đều ứng đối trôi chảy, Vua Lê rất mừng, liền ban thưởng và cho về làng “vinh quy bái tổ”, phong làm Tham Nghị Triều Chính. Vài năm sau lại phong giữ chức Đô Đài Ngự Sử. Trước đức độ và tài năng xuất sắc của ông, nhà Vua rất hài lòng, tin tưởng, phong ông làm Đốc Trấn hai xứ Kinh Bắc và Sơn Nam. Suốt 10 năm nhờ ơn đức của ông mà dân hai sứ yên vui, mọi nhà ấm no hạnh phúc.

Ông có công bắt chúa động Thổ Bảo, chém đầu tướng Ai Lao về tế dưới cờ. Lúc đó ông được phong Thượng Thư Bộ Hình. Ông còn giúp Vua Lê Chiêu Tông ở cuối đời tránh được nguy cơ mất nước, khi đánh đuổi giặc Chiêm.

Chiến thắng trở về, ông được Vua Lê ban cho phẩm hàm, chức tước, phong làm Đại Vương và thưởng cho 100 hốt vàng, 1.000 cuốn gấm nhưng ông chỉ xin Vua cho về quê nghỉ ngơi, vui thú điền viên với dân làng. Khi về đến núi Vân Đài, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia - Thanh Hoá, ông lên núi ngắm cảnh non sông đất nước, bỗng trời đất tối sầm, sấm chớp nổi lên ầm ầm và ông hóa luôn ở đó. Hôm ấy là ngày 6 tháng 11 năm Canh Thìn (1520).

Vua được tin thương tiếc vô cùng, sai đình thần đến làm lễ an táng và cho lập đền thờ trên núi, cho phép dân làng hai bên nội, ngoại được lập đền thờ cúng. Vua Lê Chiêu Tông truy phong cho ông là Đại Vương và phong làm “Thượng Đẳng Phúc Thần”, sau lại sắc phong “Minh Quốc Linh Ứng, Hiển Hựu Đại Vương”. Giao cho ba nơi thờ chính; hàng năm, triều đình về tế; còn các nơi khác thì thờ cúng, tất cả có 24 nơi phụng sự. Sắc chỉ cho hai quê nội, ngoại thờ cúng muôn đời và được miễn phu phen tạp dịch. Từ đó hàng năm, cứ đến ngày 10 tháng 3 (âm lịch), dân làng Thanh Cương lại long trọng mở hội kỷ niệm ngày sinh của Đức Thánh.

Lễ hội đền – đình Sượt

Khu di tích đền - đình Sượt là nơi lưu giữ nhiều giá trị di sản văn hoá quý báu được các thế hệ người dân Thanh Cương trân trọng, bảo vệ và phát huy. Vì vậy, di tích đền - đình Sượt đã được Nhà nước xếp hạng "Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật" cấp quốc gia năm 1993. Để bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hoá của khu di tích, ngay sau khi được xếp hạng Di tích cấp quốc gia, Uỷ ban nhân dân phường đã thành lập Ban quản lý di tích đền - đình Sượt. Từ đó, di tích được tu bổ, tôn tạo từng bước.

Trong những năm qua Di tích đền - đình Sượt đã tu bổ tôn tạo được nhiều hạng mục công như: làm cổng, mở rộng sân xây tường hoa ở đình, thay thành ao “hàm rồng” bằng đá, làm thành giếng mắt rồng, lát 2 sân phía Bắc và phía Nam đều bằng đá, làm nhà bia, lát sân đền Sượt, nâng cấp khu mở rộng đền Sượt, xây dựng cột cờ... để đáp ứng được nhu cầu cầu tín ngưỡng tâm linh, sinh hoạt văn hóa truyền thống của Nhân dân bản địa và du khách thập phương.

Đồng thời xây dựng và mở rộng để di tích trở thành một điểm du lịch văn hóa tiêu biểu của thành phố Hải Dương và của tỉnh Hải Dương. Khu di tích đã và đang trở thành một thiết chế văn hoá, nơi giáo dục cộng đồng chứa đựng trong đó những nét văn hoá vật thể và phi vật thể truyền thống đặc sắc của nền văn minh lúa nước, của đất và người tỉnh Đông xưa - Hải Dương ngày nay.

Lễ hội truyền thống Di tích đền - đình Sượt được duy trì và phục dựng các nghi lễ hoạt động đặc sắc: nấu rượu Hoàng tửu, lễ rước, lễ tế, lễ dâng hương, tế xuân, làm cỗ thượng tiến. Phần hội có các hoạt động: thi giã bánh giầy, đấu vật, bơi chải; đặc biệt là trò đánh bệt và nhiều trò chơi dân gian khác…

Lễ hội đền Sượt từ xưa đã được coi như là một lễ hội vùng có quy mô lớn, thu hút Nhân dân từ các tỉnh thành như: Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và các tỉnh lân cận về dự. Ngày nay, đền Sượt vẫn còn là một trung tâm tín ngưỡng hưng thịnh. Đặc biệt là những ngày đầu xuân, ngày lễ hội, ngày rằm mùng 1 đã thu hút đông đảo Nhân dân đến sinh hoạt tín ngưỡng.

Ở đây sở dĩ thu hút đông đảo du khách ngoài cảnh đẹp của đền và truyền thống uống nước nhớ nguồn còn có nguyên nhân cho rằng: “thẻ của đền Sượt khá ứng nghiệm. Hộp thẻ có 100 quẻ tiêm được ghi thứ tự trên các thanh tre dài khoảng 20 cm, vót mỏng bản có chiều rộng khoảng 1cm. Trên đầu mỗi quẻ tiêm được đề bằng chữ Hán và số tự nhiên từ số 1 đến 100. Trong tâm linh của nhiều người cho rằng Đức Thánh đền Sượt rất thiêng, những người đến cầu phúc, những điều tâm đức thường được phù hộ”.

Vừa qua, ngày 10/4/2022 (tức ngày mồng 10/3 năm Nhâm Dần) tại Di tích đền - đình Sượt long trọng tổ chức lễ dâng hương kỉ niệm 550 năm ngày sinh Đức Đại Vương Vũ Hựu. Tại buổi lễ đã công bố Quyết định lễ hội đền - đình Sượt được đưa vào danh mục Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Ông Nông Quốc Thành - Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận ghi danh lễ hội đền - đình Sượt được đưa vào danh mục Di sản phi vật thể Quốc gia và tặng hoa chúc mừng. Đồng thời UBND tỉnh Hải Dương cũng trao Quyết định công nhận Di tích lịch sử - văn hoá đền - đình Sượt là điểm du lịch.

Lễ hội đền, đình Sượt được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và điểm du lịch sẽ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của các cấp chính quyền và người dân địa phương trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị truyền thống, hướng tới xây dựng và khẳng định thương hiệu du lịch của tỉnh Hải Dương./.