Mở rộng cánh cửa vào thị trường châu Âu bằng thương mại điện tử

Từ một gian hàng số đến cơ hội xuất khẩu

Thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở thêm một con đường để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng quốc tế mà không nhất thiết phải bắt đầu bằng những hoạt động xúc tiến thương mại truyền thống với chi phí lớn. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo, sự thay đổi này càng có ý nghĩa khi năng lực về nguồn lực, nhân sự và kinh nghiệm thị trường quốc tế còn những giới hạn nhất định.

Đó cũng là một trong những lý do dự án “Tiếp cận thị trường châu Âu thông qua thương mại điện tử” được triển khai và tiếp tục bước sang giai đoạn mới.

Giai đoạn 1, thực hiện từ tháng 10/2024 đến tháng 12/2025, đã tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao kiến thức về thương mại điện tử và xuất khẩu. Hơn 200 doanh nghiệp được đào tạo; 32 doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ được hỗ trợ xây dựng sự hiện diện trên nền tảng Alibaba.com, qua đó từng bước tiếp cận khách hàng quốc tế và thị trường xuất khẩu thông qua môi trường số.

Những con số này không chỉ phản ánh quy mô của chương trình mà còn cho thấy một hướng tiếp cận đang ngày càng được doanh nghiệp quan tâm: đưa hoạt động xúc tiến thương mại lên môi trường số, biến sự hiện diện trực tuyến thành một phần của quá trình tìm kiếm khách hàng và phát triển thị trường. 

Phát biểu tại hội thảo, ông Đào Việt Anh - Trưởng phòng Quan hệ quốc tế, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương đại diện Cục Xúc tiến thương mại cho rằng trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới đã trở thành một kênh quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng quốc tế. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây không chỉ là cơ hội mở rộng thị trường mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Không chỉ hỗ trợ bán hàng, mà xây dựng năng lực xuất khẩu

Nếu Giai đoạn 1 đặt nền móng cho sự hiện diện của doanh nghiệp trên nền tảng thương mại điện tử, Giai đoạn 2 được kỳ vọng mở rộng hơn hệ sinh thái hỗ trợ phía sau hoạt động này.

Theo kế hoạch, Giai đoạn 2 được triển khai từ tháng 7/2026 đến tháng 6/2027 với sự hỗ trợ của Cơ quan Doanh nghiệp Hà Lan (RVO) thông qua Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam.

Một trong những nội dung đáng chú ý là dự án tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia tối ưu hóa hiệu quả hoạt động trên Alibaba.com thông qua cơ chế đồng tài trợ chi phí. Cùng với đó là các hoạt động nhằm tạo dựng một mạng lưới hỗ trợ rộng hơn, trong đó có việc thành lập Nhóm Thương mại điện tử Doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ Việt Nam, triển khai Chương trình Đào tạo giảng viên nguồn (Training of Trainers - ToT) và tăng cường hợp tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp. 

Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu của dự án không dừng ở việc đưa doanh nghiệp lên một nền tảng trực tuyến. Điều quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp có thêm kiến thức, kỹ năng và mạng lưới để duy trì hoạt động trên thị trường số, từ khâu tiếp thị, xây dựng thương hiệu đến tiếp cận khách hàng và phát triển quan hệ thương mại.

Đây cũng là điểm được đặt ra trong định hướng của Giai đoạn 2: nâng cao mức độ sẵn sàng xuất khẩu của doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số dài hạn và xây dựng những quan hệ đối tác thương mại bền vững hơn giữa Việt Nam và Hà Lan.

Từ cơ hội trên nền tảng số đến thị trường thực

Một gian hàng trực tuyến có thể giúp doanh nghiệp xuất hiện trước khách hàng ở một thị trường khác, nhưng để biến sự hiện diện đó thành đơn hàng và quan hệ thương mại lâu dài lại đòi hỏi nhiều yếu tố hơn.

Doanh nghiệp phải hiểu thị trường, biết cách giới thiệu sản phẩm, xây dựng thương hiệu, đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế và chủ động trong quá trình giao dịch. Vì vậy, cùng với việc hỗ trợ doanh nghiệp khai thác nền tảng B2B Alibaba.com, hội thảo khởi động Giai đoạn 2 cũng dành nội dung cho những kiến thức nền tảng về thương mại điện tử quốc tế, tiếp thị số và xây dựng thương hiệu quốc tế. 

Đáng chú ý, kinh nghiệm từ những doanh nghiệp đã tham gia Giai đoạn 1 được đưa trở lại chương trình như một nguồn tham khảo thực tiễn. Những câu chuyện về quá trình tiếp cận khách hàng, xây dựng hiện diện trên nền tảng số và từng bước tìm kiếm cơ hội xuất khẩu có thể giúp các doanh nghiệp mới nhìn rõ hơn những yêu cầu của thương mại điện tử xuyên biên giới.

Từ góc độ xúc tiến thương mại, đây cũng là quá trình chuyển từ hỗ trợ theo từng doanh nghiệp sang xây dựng một hệ sinh thái có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp lâu dài hơn.

Tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, đối tác phát triển, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, nền tảng thương mại số và cộng đồng doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo. Sự tham gia của nhiều nhóm đối tác phản ánh một thực tế: mở rộng xuất khẩu trong môi trường số không phải câu chuyện của riêng doanh nghiệp hay riêng một nền tảng thương mại điện tử.

Để một doanh nghiệp đi xa hơn trên thị trường quốc tế, cần sự kết nối giữa chính sách hỗ trợ, năng lực doanh nghiệp, nền tảng công nghệ, kiến thức thị trường và các quan hệ đối tác.

Với Giai đoạn 2, dự án hướng tới việc tạo thêm những kết nối như vậy. Nếu Giai đoạn 1 đặt những viên gạch đầu tiên cho sự hiện diện của doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ trên thị trường số, thì giai đoạn tiếp theo hướng đến việc củng cố năng lực để sự hiện diện ấy có thể tạo ra giá trị thương mại bền vững hơn. 

Trong bối cảnh thương mại quốc tế tiếp tục thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ và chuyển đổi số, khả năng tiếp cận khách hàng toàn cầu ngày càng gắn với năng lực số của doanh nghiệp. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo, việc tận dụng được những công cụ mới để bước ra thị trường quốc tế sẽ là một phần quan trọng trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hội thảo khởi động Giai đoạn 2 vì thế không chỉ là điểm bắt đầu của một chương trình hỗ trợ mới. Quan trọng hơn, đây là bước tiếp theo trong quá trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam với thị trường châu Âu bằng một phương thức đang ngày càng trở thành một phần của hoạt động kinh doanh quốc tế: thương mại điện tử xuyên biên giới.