Trung Quốc chi gần 3,9 tỷ USD mua rau quả Việt Nam

Sức mua từ Trung Quốc tăng mạnh trong thời điểm sầu riêng Tây Nguyên bước vào mùa thu hoạch chính.

Trong tháng 8, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt 1,06 tỷ USD, tăng 36,9% so với tháng trước và tăng 56,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Như vậy, Trung Quốc đóng góp hơn 77% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 8. So với mức 775 triệu USD của tháng 7, giá trị xuất khẩu sang thị trường này tăng thêm khoảng 285 triệu USD chỉ sau một tháng.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những mặt hàng tạo lực kéo chính. Theo số liệu ước tính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 1,95 tỷ USD sau 8 tháng.

Trước đó, trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 1,47 tỷ USD, tăng 44,1%. Riêng Trung Quốc đóng góp khoảng 1,38 tỷ USD, tương đương hơn 93% tổng giá trị xuất khẩu mặt hàng này.

Bên cạnh sầu riêng, các sản phẩm như chuối, thanh long, mít, xoài, dưa hấu và các loại rau quả chế biến cũng đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc.

Việc hai nước mở rộng danh mục nông sản xuất khẩu chính ngạch, cùng lợi thế về khoảng cách địa lý và thời gian vận chuyển, tiếp tục giúp Trung Quốc giữ vị trí gần như áp đảo trong cơ cấu thị trường của rau quả Việt Nam.

Quy mô gấp 9 lần thị trường Mỹ

Mỹ là thị trường xuất khẩu rau quả lớn thứ hai của Việt Nam, nhưng kim ngạch sau 8 tháng chỉ đạt khoảng 428 triệu USD, tăng 17,9% so với cùng kỳ.

Như vậy, giá trị rau quả xuất sang Trung Quốc cao gấp hơn 9 lần thị trường Mỹ.

Hàn Quốc đứng thứ ba với kim ngạch khoảng 233 triệu USD, tăng 9,7%. Nhật Bản nhập khẩu gần 173 triệu USD, tăng 5,8%, trong khi Hà Lan đạt khoảng 152 triệu USD, tăng 38,2%.

Một số thị trường khác như Đài Loan, Malaysia, Đức và Thái Lan cũng duy trì quy mô hàng chục đến hơn 100 triệu USD.

Dù kim ngạch tại nhiều thị trường tăng, khoảng cách với Trung Quốc vẫn rất lớn. Tổng giá trị xuất khẩu sang Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Hà Lan cộng lại mới đạt gần 1 tỷ USD, chỉ bằng khoảng một phần tư kim ngạch tại Trung Quốc.

Cơ cấu này cho thấy tăng trưởng của ngành rau quả hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhu cầu và chính sách nhập khẩu từ thị trường tỷ dân.

Mục tiêu 10 tỷ USD

Theo ước tính sơ bộ của Cục Hải quan và Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), xuất khẩu rau quả trong tháng 9/2026 có thể đạt gần 1,12 tỷ USD.

Nếu ước tính này được giữ nguyên, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong 9 tháng đầu năm sẽ đạt khoảng 7,26 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ.

Để chạm mốc 10 tỷ USD trong năm nay, ngành rau quả cần mang về thêm khoảng 2,74 tỷ USD trong quý IV, tương đương bình quân hơn 910 triệu USD mỗi tháng.

Mức này thấp hơn bình quân của tháng 7, tháng 8 và ước tính tháng 9. Tuy nhiên, khả năng hoàn thành mục tiêu còn phụ thuộc vào nhu cầu của Trung Quốc sau mùa cao điểm, chất lượng sản phẩm và tiến độ thông quan tại các cửa khẩu.

Theo Vinafruit, sầu riêng Tây Nguyên vào chính vụ là yếu tố quan trọng giúp xuất khẩu rau quả lập kỷ lục trong tháng 8. Dù vậy, các vùng trồng và cơ sở đóng gói vẫn phải duy trì mã số, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Cadimi, chất Vàng O và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

Việc mở thêm thị trường Ấn Độ cho sầu riêng tươi, cùng tăng trưởng tại Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc, được kỳ vọng giúp ngành rau quả mở rộng đầu ra. Tuy nhiên, những thị trường mới khó có thể ngay lập tức thay thế quy mô nhập khẩu của Trung Quốc.

Với gần 3,9 tỷ USD sau 8 tháng, Trung Quốc tiếp tục là động lực lớn nhất của xuất khẩu rau quả Việt Nam. Đây vừa là lợi thế để toàn ngành hướng tới mốc 10 tỷ USD, vừa đặt ra yêu cầu đa dạng hóa thị trường nhằm hạn chế tác động nếu nhu cầu hoặc chính sách nhập khẩu tại thị trường lớn nhất thay đổi.