Ngày Văn hóa 24/11: Mở rộng không gian thụ hưởng văn hóa cho người dân

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là việc thống nhất lấy ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Vào ngày này, người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương. Điều này cho thấy cách tiếp cận mới trong chính sách: đưa văn hóa từ “lĩnh vực được khuyến khích” trở thành “quyền được bảo đảm” của người dân.
Ngày nay, trong nhịp sống hiện đại, nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân không ngừng gia tăng, cả về chất lượng lẫn sự đa dạng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận các hoạt động văn hóa. Do áp lực công việc, quỹ thời gian dành cho các hoạt động văn hóa của nhiều người lao động còn hạn chế, nhất là trong khu vực sản xuất, dịch vụ.
Việc bổ sung thêm một ngày nghỉ trong năm dành riêng cho văn hóa, bên cạnh các ngày lễ truyền thống, không đơn thuần là gia tăng thời gian nghỉ ngơi cho người lao động, mà quan trọng hơn là mở ra một cơ hội thiết thực để người dân được thụ hưởng văn hóa đầy đủ, thực chất hơn; qua đó bảo đảm sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và đời sống tinh thần, tạo không gian để văn hóa thực sự đi vào đời sống.
Việc lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh các giá trị văn hóa Việt Nam, mà còn thể hiện bước đi cụ thể trong việc hiện thực hóa chủ trương “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển”. Quy định này có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, gắn trực tiếp với đời sống và quyền thụ hưởng văn hóa của người dân. Đây sẽ là điểm nhấn để người dân tham gia các hoạt động như tham quan bảo tàng, di tích, thưởng thức nghệ thuật, đọc sách hoặc đơn giản là dành thời gian cho đời sống tinh thần của gia đình.
Theo ông Đỗ Đức Hồng Hà, đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, quy định người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong Ngày Văn hóa, khuyến khích thanh, thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa “không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra một điểm rơi để kích cầu tiêu dùng văn hóa, thúc đẩy du lịch nội địa”. Đây là một quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia mạnh mẽ, có tác động lan tỏa rộng rãi.
Để nâng cao giá trị pháp lý và bảo đảm tính ổn định, lâu dài của quy định, ông Phạm Văn Hòa, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cho rằng, tới đây, khi sửa Bộ luật Lao động, cần đưa quy định về ngày nghỉ 24/11 vào Bộ luật, tương tự như các ngày nghỉ lễ khác trong năm.
Một điểm đáng chú ý khác là Nghị quyết không chỉ dừng lại ở việc tạo thêm ngày nghỉ, mà còn hướng tới bảo đảm cơ hội tiếp cận văn hóa một cách bình đẳng cho mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế như người nghèo, người khuyết tật, trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số.
Bà Cà Thị Thắm, đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu cho rằng, đây là một chính sách có ý nghĩa sâu sắc, góp phần tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp tục tham gia hưởng thụ các hoạt động văn hóa, thể thao. Để Ngày Văn hóa thực sự lan tỏa, theo bà, cần có cơ chế mạnh mẽ hơn, như miễn  toàn bộ lệ phí dịch vụ tại cơ sở văn hóa, thể thao công lập trong ngày này. Điều đó sẽ tạo điều kiện để người dân tham gia các hoạt động văn hóa một cách rộng rãi, không bị rào cản về chi phí.
“Chính sách văn hóa chỉ thực sự thành công khi chạm vào đời sống của nghệ sĩ và cộng đồng, đặc biệt là những nơi còn khó khăn. Khi đó văn hóa không chỉ là lĩnh vực đầu tư mà sẽ trở thành động lực nội sinh nuôi dưỡng bản sắc và sức mạnh bền vững của quốc gia”, bà Thắm nói.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cũng khẳng định, mục tiêu của chính sách là chăm lo để người dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng và nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa, đặc biệt là thanh, thiếu niên. Bộ sẽ nghiên cứu các cơ chế khuyến khích khu vực tư nhân cùng tham gia, qua đó mở rộng hệ sinh thái dịch vụ văn hóa.
Có thể thấy, cùng với các ngày nghỉ lễ khác trong năm, Ngày Văn hóa 24/11 không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, mà còn tạo ra một cú hích quan trọng để phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy du lịch và xây dựng lối sống văn minh. Đây chính là bước đi cụ thể để văn hóa thực sự “soi đường cho quốc dân đi”, đồng thời trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới.