Ngọc Thiện: Những con đường rộng mở từ ý Đảng, lòng dân

Khi người dân tự nguyện lùi hàng rào, mở rộng đường quê

Trong chuyến tìm hiểu thực tế về xây dựng nông thôn mới tại xã Ngọc Thiện, tỉnh Bắc Ninh, điều để lại nhiều ấn tượng không chỉ là những tuyến đường giao thông được mở rộng, mà còn là câu chuyện của những người dân sẵn sàng dành một phần đất đai gắn bó với gia đình để phục vụ lợi ích chung.

Ở thôn Thống Nhất, những con đường bê tông rộng khoảng 5,5–6 m hôm nay là kết quả của một quá trình vận động, bàn bạc và chung sức giữa chính quyền với nhân dân. Để có được mặt đường thông thoáng, nhiều gia đình đã tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình, lùi hàng rào, nhường không gian cho những tuyến đường mới.

Gặp ông Lê Trung Thuận, nguyên Trưởng thôn Kim Sa, nay là Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Thống Nhất, câu chuyện mở đường năm nào được ông nhắc lại với nhiều tâm huyết. Theo ông Thuận, khi có chủ trương của UBND xã về mở rộng đường giao thông nông thôn, với sự hỗ trợ xi măng của Nhà nước, cán bộ thôn đã cùng Cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận họp bàn, thống nhất phương án trước khi đưa ra lấy ý kiến nhân dân. Không chỉ thông báo trong các cuộc họp, cán bộ thôn còn đến từng gia đình để tuyên truyền, vận động, giải thích về lợi ích lâu dài của việc mở rộng đường. Người dân đồng thuận hiến đất, đồng thời đóng góp kinh phí, ngày công để mua vật liệu và xây dựng lại các hạng mục bị ảnh hưởng để trả lại hiện trạng ban đầu cho những gia đình hiến đất làm đường

Ông Thuận cho biết: “Riêng thôn Thống Nhất có 39 hộ tham gia hiến đất, với tổng diện tích 883 m². Những tuyến đường sau khi được mở rộng, đổ bê tông đã tạo thuận lợi rõ rệt cho việc đi lại, nhất là ô tô có thể lưu thông vào các khu dân cư, phục vụ vận chuyển hàng hóa và phát triển kinh tế”, Ông cũng phấn khởi: Điều đáng quý là sự đồng thuận ấy không chỉ đến từ những cuộc vận động, mà còn bắt nguồn từ nhận thức của người dân về lợi ích lâu dài của công trình. Nhìn những tuyến đường bê tông này, dù có bao công sức hay khó khăn chúng tôi vẫn thấy xứng đáng

Trong số những gia đình tích cực tham gia, câu chuyện của ông Đào Duy Thượng, người dân thôn Thống Nhất, khiến chúng tôi đặc biệt chú ý. Nhắc đến việc hiến đất làm đường, ông Thượng hồ hởi kể rằng: “Hai bố con chúng tôi đã bàn bạc, thống nhất dành phần đất vườn có chiều dài khoảng 85 m, rộng 1 m để mở đường. Gia đình ông đã hai lần tham gia hiến đất, bởi theo ông, khi Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng quê hương thì người dân cũng cần có trách nhiệm đóng góp”.

Từ kinh nghiệm của một người gắn bó với đồng ruộng, ông Thượng ví việc phát triển kinh tế với câu chuyện làm thủy lợi và giao thông. “Đồng ruộng muốn tốt phải có mương dẫn nước; kinh tế, xã hội muốn phát triển thì phải có đường đi”.

Cách lý giải giản dị ấy phần nào cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của người dân về xây dựng nông thôn mới. Đất đai vốn là tài sản quý giá của mỗi gia đình, nhưng khi hiểu được lợi ích của công trình đối với cộng đồng, nhiều người đã tự nguyện sẻ chia. Với ông Thượng, niềm vui không nằm ở việc gia đình đã hiến bao nhiêu mét vuông đất, mà ở chỗ sự đóng góp ấy trở thành một phần trong con đường chung của làng xóm.

Rời câu chuyện ở Thống Nhất, chúng tôi tiếp tục tìm hiểu phong trào hiến đất mở đường tại thôn Quang Minh. Tại đây, sự đồng lòng của người dân cũng được thể hiện qua những đóng góp đáng trân trọng.

Bà Trần Thị Thoa, Trưởng thôn Quang Minh, cho biết: “Thôn Quang Minh có 40 hộ dân tham gia hiến đất phục vụ mở rộng đường giao thông. Trong đó, gia đình bà Trịnh Thị Yến hiến gần hai sào đất ruộng, đất vườn; gia đình ông Phạm Văn Nương hiến khoảng 2.230 m² đất vườn”.

Nhưng mở đường không đơn giản chỉ là có đất. Theo bà Thoa, một trong những khó khăn lớn nhất của thôn là phải di chuyển 23 cột điện cũ, trong khi nguồn kinh phí còn hạn chế. Trước tình hình đó, cán bộ thôn tiếp tục vận động nhân dân cùng đóng góp, tìm cách tháo gỡ khó khăn để công việc được triển khai.

Đối với những gia đình phải tháo dỡ tường bao, cổng ngõ, địa phương cũng quan tâm xây dựng hoàn trả, góp phần bảo đảm quyền lợi và ổn định sinh hoạt của người dân.

Qua câu chuyện của bà Thoa, có thể thấy để một con đường được mở rộng, bên cạnh nguồn lực đầu tư còn cần sự kiên trì của cán bộ cơ sở và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng. Mỗi khó khăn được tháo gỡ cũng là một lần sự đồng thuận được củng cố.

Từ những con đường mới đến khát vọng dựng xây miền quê đáng sống

Không chỉ ở Thống Nhất hay Quang Minh, phong trào hiến đất làm đường đã ghi nhận những kết quả cụ thể tại nhiều thôn của xã Ngọc Thiện.

Theo bảng tổng hợp hiến đất làm đường xây dựng nông thôn mới do UBND xã cung cấp, tại 5 thôn Phú Cường, Thúy Cầu, Việt Ngọc, Đồng Tiến và Quang Minh, tổng diện tích đất được thống kê là 6.226 m². Trong đó, đất nông nghiệp chiếm 2.650 m², đất ở 3.576 m².

Những con số ấy không chỉ phản ánh nguồn lực đất đai được huy động, mà còn cho thấy vai trò của nhân dân trong quá trình hoàn thiện hạ tầng nông thôn.

Ngọc Thiện hôm nay được hình thành trên cơ sở sáp nhập 5 xã gồm Ngọc Thiện, Song Vân, Ngọc Châu, Ngọc Vân và Việt Ngọc. Trước sáp nhập, xã Ngọc Châu đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2023; các xã Ngọc Thiện, Ngọc Vân và Việt Ngọc đạt chuẩn nông thôn mới năm 2024.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Tuyển, Chủ tịch UBND xã Ngọc Thiện, đánh giá sự thay đổi của hệ thống giao thông nông thôn là một trong những dấu ấn nổi bật của địa phương. Theo ông, phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo nông thôn. “Kế thừa những thành quả đó, xã Ngọc Thiện mới tiếp tục đặt mục tiêu nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới phát triển nông thôn bền vững. Qua rà soát, địa phương đã hoàn thành 39/47 chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới và phấn đấu hoàn thành các nội dung còn lại trong quý II/2027”. Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều khó khăn. Sau sáp nhập, địa bàn quản lý rộng, nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn, trong khi nguồn thu ngân sách chưa ổn định. Một số công trình phục vụ phát triển kinh tế, xã hội cần tiếp tục được quan tâm đầu tư.

Cùng với giao thông, địa phương đang chú trọng phát triển kinh tế hộ, giảm nghèo, chỉnh trang cảnh quan, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Song hành với đó, phong trào xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp, trồng cây xanh, thu gom rác thải và thực hiện cuộc vận động gia đình 5 không, 3 sạch đang được địa phương quan tâm triển khai.

Nếu những tuyến đường được mở rộng là biểu hiện dễ nhận thấy của sự đổi thay, thì sự chuyển biến trong nhận thức, tinh thần trách nhiệm và ý thức cộng đồng của người dân chính là nền tảng để những thành quả ấy được duy trì lâu dài

Điều đọng lại sau chuyến tìm hiểu thực tế ở Ngọc Thiện là những câu chuyện rất đỗi đời thường. Một người cha cùng con trai bàn nhau hiến đất vườn; một cán bộ thôn kiên trì đến từng nhà vận động; những gia đình chấp nhận lùi hàng rào để đường làng rộng thêm. Mỗi người một cách đóng góp, nhưng đều gặp nhau ở mong muốn quê hương ngày càng khang trang, đời sống ngày càng tốt đẹp.

Những con đường mới ở Ngọc Thiện vì thế không chỉ được mở rộng bằng đất đai, xi măng hay những ngày công lao động. Đó còn là những con đường được mở ra từ lòng dân, từ sự đồng thuận và niềm tin vào tương lai của quê hương. Và chính từ những điều bình dị ấy, diện mạo nông thôn mới Ngọc Thiện đang từng bước đổi thay, hướng tới một miền quê phát triển, văn minh, đáng sống.