Người dân và chủ vựa lao đao khi bị thu thuế sầu riêng giữa mùa dịch

Một vựa sầu riêng tại huyện Krông Pắk.

Mấy ngày gần đây, sau khi UBND huyện Krông Pắk (Đắk Lắk) triển khai thu thuế thu mua sầu riêng giữa mùa dịch đã làm người dân và chủ vựa thu mua rất bức xúc.

Thu 9 triệu đồng/container 15 tấn

Huyện khẳng định việc thu thuế doanh thu theo Thông tư 92 ngày 15-6-2015 của Bộ Tài chính, trong khi chủ vựa than cách tính thuế quá cao, không có khả năng nộp, nhất là vào thời điểm giữa mùa dịch. Căng thẳng nổ ra khi đúng vào ngày thứ 7 (là ngày nghỉ) 01/8 đoàn liên ngành của huyện đã chặn 1 xe container “chở sầu riêng khỏi địa phương” và yêu cầu phải nộp thuế doanh thu theo cách lý giải là thông tư 92.

Biên lai thu tiền của ngành thuế huyện Krông Pắk rất mập mờ về thông tin.

Theo đó, chủ vựa này có 2 container chứa 30 tấn sầu riêng đang chuẩn bị chở khỏi địa bàn và bị yêu cầu phải nộp 9 triệu đồng/1 container 15 tấn.  

Người dân, các chủ vườn không đồng ý đã tập trung rất đông để phản đối cách tính thuế này vì cho rằng huyện áp thuế đột ngột, khiến kế hoạch kinh doanh đảo lộn. Lúc này, nhiều chủ vườn đến hiện trường quay phim, chụp ảnh đưa lên mạng xã hội và không đồng ý cách tính thuế nêu trên của địa phương.

Bà N., một chủ vườn sầu riêng tại xã Ea Yông (Krông Pắk), mấy ngày gần đây do dịch bệnh COVID-19, giá sầu riêng từ hơn 60.000đ/kg còn 35.000-45.000 đồng, nay huyện tính thuế như vậy, giá lại rớt nữa, dân sẽ khổ.  

Trong khi đó, bà H. - chủ một vựa bán sầu riêng tại huyện Krông Pắk, khẳng định sẽ chấp hành việc nộp thuế nhưng phải có cách tính phù hợp cho doanh nghiệp; yêu cầu huyện không thể đột ngột áp thuế khi giữa mùa dịch, trong lúc các doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn. “Từ đầu mùa,chúng tôi đã mua sầu riêng của dân, đã đặt cọc rồi với giá trên 50.000-60.000 đồng và với giá hiện tại đã lỗ nặng. Hiện sầu riêng không bán đi được, phải chở về công ty dưới miền Tây tách vỏ để bỏ tủ đông chờ dịch qua đi, phải găm vốn, trả lãi ngân hàng. Giữa bộn bề khó khăn, địa phương không tạo điều kiện lại áp mức tính thuế doanh thu trên trời, chúng tôi không tài nào thực hiện”, bà H. than thở.

Bà N.T.H.T – giám đốc Công ty xuất nhập khẩu C.T phân tích thêm cách áp thuế của huyện Krông Pắk là không hợp lý vì công ty bà kê khai thuế theo quy định, đã nộp thuế môn bài, thu nhập doanh nghiệp ở nơi đăng ký kinh doanh; và chính quyền Krông Pắk áp mức thuế vậy là quá cao.

Phải siết chặt vì… thất thu thuế quá nhiều

Ông Đinh Xuân Diệu – chủ tịch UBND huyện Krông Pắk, xác nhận có việc địa phương vừa triển khai việc áp thuế doanh thu đối với các doanh nghiệp thu mua sầu riêng tại địa phương.

Công văn về việc quản lý kinh doanh nông sản của UBND huyện Krông Pắk.

Theo đó, mỗi năm tại huyện có hàng trăm ngàn tấn sầu riêng, hàng chục vựa thu mua nhưng thất thu rất lớn.

Theo đó, UBND huyện Krông Pắk yêu cầu tất cả các vựa mua bán sầu riêng phải đăng ký kinh doanh. Ngành thuế chủ trì cùng các đơn vị, địa phương liên quan kiểm soát chặt chẽ các kho bãi; xác nhận các lô hàng trực tiếp thu mua của người dân trước khi vận chuyển khỏi địa bàn…

Về cách tính thế đang áp dụng, bà Ngô Thị Minh Trinh – phó chủ tịch UBND huyện Krông Pắk, thông tin tỉ lệ thuế tính trên doanh thu sầu riêng gồm tỉ lệ thuế giá trị gia tăng (1% doanh thu) và tỉ lệ thuế thu nhập cá nhân (0,5% doanh thu)

“Ví dụ giá thị trường là 40.000 đồng/1 kg thì cách tính thuế là 40.000 đồng x 1,5% = 600 đồng/1 kg. Như vậy, 1 container có trọng lượng 15 tấn thì tương đương mức thuế là 9 triệu đồng (15.000kg x 600đ)”, bà Trinh tính toán.
 Tuy nhiên, phó chủ tịch UBND huyện Krông Pắk, khẳng định không có chuyện “chặn từng container để thu thuế” mà chỉ áp dụng với các chủ vựa, doanh nghiệp không đăng ký kinh doanh, không thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo bà Trinh, thông tư 92 đã dẫn thực hiện thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh.

Bà Trinh cho rằng, địa phương luôn tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động kinh doanh để bao tiêu sản phẩm cho nông dân nhưng phải trên cơ sở đảm bảo các quy định của pháp luật. “Các năm qua, địa phương cũng đã triển khai nhưng thực tế chưa hiệu quả nên năm nay tiếp tục thực hiện, không hề đột ngột”, bà Trinh nói.

Về những khó khăn trước mắt của ngành hàng sầu riêng, bà Trinh nói sẽ tiếp tục họp bàn, đưa ra giải pháp “thu thuế phù hợp hơn”, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân.

Thu thuế kiểu… trả giá?

Liên quan đến việc thu thuế, các chủ vựa cho biết cán bộ đi thu thuế nhưng cho trả giá như “hàng tôm, hàng cá”. Cụ thể, cán bộ thuế đưa ra cách tính thu 600 ngàn đồng/ 1 tấn sầu riêng, tức 1 container 15 tấn chủ vựa phải đóng 9 triệu đồng. “Có chủ vựa trả giá, cán bộ thuế cũng bớt, thu 6 triệu/1 container. Thu thế nói làm theo luật mà như hàng tôm hàng cá, triển khai lại đột ngột, thiếu công bằng” - chủ vựa này nói.

Cá biệt, có trường hợp đoàn liên ngành chặn 1 container chở 15 tấn sầu riêng chưa nộp thuế và truy thu 9 triệu đồng, tuy nhiên chủ vựa không chấp hành. Do sợ ồn ào, chủ nhà (cho thuê kho) ra làm việc và ngành thuế đã thu 6 triệu đồng của người này (?).

Và thêm một điều khó hiểu ở đây, cách tính thuế của chính quyền Krông Pắk là tính theo từng đợt xuất hàng nhưng trong phiếu thu lại ghi nội dung: “thu thuế sầu riêng năm 2020” và không ghi rõ tên người viết biên lai và người thu thuế là ai. Liệu việc xuất biên lai và thu tiền người dân như thế này là đúng hay sai?

Ông Lê Đình Thế - chi cục trưởng Chi cục thuế huyện Krông Pắk lại phủ nhận việc thu thuế của chủ kho và khẳng định chỉ có thu thuế chủ vựa. Cũng không có việc thỏa thuận giảm thuế đối với chủ vựa, tất cả các trường hợp đều làm theo luật. Tuy nhiên, các biên lai thu tiền của ngành thuế, các phiếu lên hàng của chủ vựa lại phủ nhận lời ông Thế.

Cần phải có cách làm hợp tình hợp lý và công khai minh bạch

Thiết nghĩ chính quyền địa phương huyện Krông Pắk cần có những biện pháp tuyên truyền và dung hòa lợi ích để đảm bảo cho người dân có thể yên tâm sản xuất nông nghiệp cũng như mở cửa cho các vựa sầu riêng và có những chính sách phù hợp để tìm hướng đi cho ngành sầu riêng. Nếu các chủ vựa không tiếp tục thu mua vì chính sách thu thuế quá cao của chính quyền Krông Pắk thì người dân chính là người chịu thiệt, và việc trữ lượng sầu riêng tồn đọng sẽ giải quyết bằng cách nào?

Chấp hành chính sách về thuế là trách nhiệm của mọi công dân để góp phần xây dựng địa phương cũng như đất nước phát triển nhưng thiết nghĩ chính quyền huyện Krông Pắk cần có hướng giải quyết hợp tình hợp lý để người dân và doanh nghiệp yên tâm làm ăn, tránh làm cho người dân và các thương lái hoang mang, để những khó khăn ngày càng chồng chất lên đôi vai của những người yếu thế.

Ngọc Giàu – Phạm Trung