Nhiều hoạt động đặc sắc kỷ niệm 139 năm khởi nghĩa Yên Thế

Khắc ghi công lao người Anh hùng dân tộc

Trong lịch sử chống thực dân Pháp xâm lược của dân tộc ta trước khi có Đảng, cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 1913) được đánh giá là cuộc khởi nghĩa có vũ trang của nông dân có quy mô lớn nhất, trên bình diện rộng nhất, thời gian kéo dài nhất và oanh liệt nhất. Cuộc khởi nghĩa đã trở thành biểu tượng rực rỡ của lòng yêu nước, ý chí quật cường chống giặc ngoại xâm của Nhân dân ta, đóng góp nhiều kinh nghiệm vào kho tàng lịch sử quân sự Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật về chiến tranh du kích, xây dựng lực lượng, căn cứ làng xã chiến đấu liên hoàn trên một địa bàn rộng khắp.

Cuộc khởi nghĩa Yên Thế gắn với tên tuổi của người Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám. Ông tên thật là Trương Văn Nghĩa, sinh năm 1858, quê ở làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Ngày 16/3/1884, Hoàng Hoa Thám cùng các nghĩa binh do Lương Văn Nắm (tức Đề Nắm) lãnh đạo đã phất cờ khởi nghĩa tại đình làng Hả. Sau khi Đề Nắm bị sát hại, Hoàng Hoa Thám trở thành thủ lĩnh tối cao của phong trào khởi nghĩa Yên Thế.

Trong gần 30 năm chiến đấu, Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân đã buộc thực dân Pháp phải 2 lần ký hòa hoãn, giành cả vùng đất Yên Thế cho nghĩa quân vào các năm 1894 và 1901. Cuộc khởi nghĩa Yên Thế đã viết lên trang sử hào hùng về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc, đóng góp nhiều kinh nghiệm quý vào kho tàng lịch sử quân sự Việt Nam. Đặc biệt là những nét độc đáo về chiến tranh du kích; xây dựng lực lượng; căn cứ làng, xã chiến đấu liên hoàn trên một địa bàn rộng khắp.

Bày tỏ lòng tôn kính và tưởng nhớ công lao to lớn của người Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám cùng nghĩa quân Yên Thế năm xưa, ngày 16/3/1984 (dương lịch), nhân dịp kỷ niệm 100 năm cuộc khởi nghĩa Yên Thế, lần đầu tiên Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc huyện Yên Thế long trọng tổ chức lễ hội Yên Thế.

Từ đó đến nay, lễ hội Yên Thế được tổ chức thường niên trong 3 ngày, từ 15 - 17/3 dương lịch hằng năm với những nghi lễ trang nghiêm và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao cùng với những trò chơi dân gian phong phú, hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương về dự. Thông qua lễ hội đã thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, sự tri ân của thế hệ hôm nay với trời đất, thần linh, các anh hùng nghĩa sĩ, nghĩa binh, dân binh, những người hy sinh cho đất nước và dân tộc đã một lòng trung thành, sống chết dưới cờ nghĩa của người Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám.

Với ý nghĩa lịch sử to lớn của cuộc khởi nghĩa và vai trò của Đề Nắm, Hoàng Hoa Thám và các nghĩa sĩ của ông, cùng với các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của cuộc khởi nghĩa để lại; năm 2012 những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế đã được Thủ tướng Chính phủ ra quyết định công nhận là di tích quốc gia đặc biệt và lễ hội Yên Thế được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tưng bừng lễ hội Yên Thế năm 2023

Để lan tỏa mạnh mẽ tinh thần của Lễ hội, huyện Yên Thế đẩy mạnh tập trung vào công tác tuyên truyền cho Lễ hội. Các hoạt động tuyên truyền được thực hiện trên cổng thông tin điện tử của huyện, cổng thông tin điện tử các xã, thị trấn; hệ thống truyền thanh của huyện; trên đài PT - TH tỉnh thời gian  trước, trong và sau lễ hội.

Nội dung tuyên truyền tập trung sâu rộng về diễn biến, ý nghĩa lịch sử của Cuộc khởi nghĩa Yên Thế và tinh thần đấu tranh chống giặc ngoại xâm của Nhân dân Yên Thế qua các thời kỳ cách mạng; những điểm di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đặc biệt và việc thực hiện các Chương trình phát triển kinh tế - xã hội trọng tâm của tỉnh, huyện giai đoạn 2021 - 2025. 

Đồng thời phối hợp với Tỉnh đoàn Bắc Giang xây dựng 01 điểm truyền thông thanh niên; phối hợp với một số doanh nghiệp lắp đặt một số màn hình LED ngoài trời tại khu vực Lễ hội gồm các hoạt động: trình chiếu trên màn hình điện tử các video, clip giới thiệu, quảng bá lễ hội, tuyên truyền đến du khách một số lưu ý khi tham gia lễ hội, giới thiệu các điểm du lịch của huyện, các sản phẩm ẩm thực của  địa phương...

Ngoài ra, huyện còn thực hiện tuyên truyền bằng hình thức trực quan (băng rôn vượt đường, phướn, cờ hội... ) và tuyên truyền bằng xe thông tin lưu động từ ngày 15/2 đến kết thúc hội. Vận động Nhân dân trong khu vực lễ hội tổ chức treo cờ tổ quốc từ ngày 15/02 đến ngày 20/3.

Lễ hội Yên Thế năm 2023 được tổ chức trang nghiêm về nghi lễ, đa dạng và phong phú về phần hội; phát huy được tiềm năng, thế mạnh về bản sắc văn hóa của các địa phương trên địa bàn toàn huyện.

Phần lễ trang nghiêm bao gồm lễ tế, lễ dâng hương và lễ phóng sinh cùng với lễ hội và chương trình nghệ thuật được tổ chức vào ngày 15/3 và 16/3 tại sân trước tượng đài Hoàng Hoa Thám.

Các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch trong các ngày diễn ra lễ hội vô cùng phong phú, đa dạng, đặc sắc, hấp dẫn, mang đặc trưng của địa phương; có những đổi mới, ấn tượng; tạo không khí vui tươi, phấn khởi, từng bước đáp ứng  nhu cầu hưởng thụ văn hóa, thể thao, du lịch ngày càng cao của Nhân dân.

Ngay từ đầu tháng 3, huyện đã tổ chức đón khách thập phương tại đình Ba tầng mái, đền thờ Hoàng Hoa Thám, đền Bà Ba, chùa Lèo, chùa Thông,  đình Dĩnh Thép, đền Cầu Khoai…

Dịp lễ hội, huyện cũng đã tổ chức rất nhiều các hoạt động thể thao bao gồm: giải vô địch bóng chuyền hơi trung - cao tuổi huyện; giải vô địch bóng đá nữ toàn huyện; giải vô địch bóng đá nam huyện; giải chọi dê; giải vô địch cầu lông - tennis; giải vô địch kéo co; giải bắn nỏ; giải đẩy gậy học sinh cấp THCS; giải cờ tướng mở rộng đồng thời đăng cai tổ chức giải vô địch võ thuật tỉnh Bắc Giang năm 2023, từ ngày 14 - 16/3 tại sân Sới Võ.

Cùng với đó là các hoạt động trò chơi dân gian diễn ra từ ngày 13 đến hết ngày 17/3. Các hoạt động trưng bày triển lãm như: trưng bày sinh vật cảnh từ ngày 14 đến ngày 17/3 (tại khu biểu tượng Gà đồi Yên Thế); hội chợ thương mại du lịch huyện Yên Thế năm 2023, gian trưng bày, triển lãm các sản phẩm văn hóa, đặc trưng của địa phương; mở cửa Nhà trưng bày khởi nghĩa Yên Thế đón khách tham quan; tổ chức khu giới thiệu ẩm thực và trưng bày sản vật đặc trưng của huyện (các món ẩm thực gà đồi, thịt dê; các món ăn của người dân tộc; kết hợp trưng bày, giới thiệu một số sản vật của địa phương).

Song song là các hoạt động văn hóa, văn nghệ bao gồm: hát quan họ trên thuyền, ngày 15 và 16/3, tại hồ sinh thái khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám (sau lễ khai mạc); nhà hát Chèo ca múa nhạc tỉnh Bắc Giang tổ chức biểu diễn 02 buổi (tối 15 và 16/3); biểu diễn nghệ thuật rối nước vào ngày 16/3 tại hồ sinh thái khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám và hội diễn văn nghệ quần chúng huyện Yên Thế mang đậm bản sắc dân tộc tổ chức chiều ngày 16 và ngày 17/3, tại sân sự kiện (trước cửa Đền Thề).

Bên cạnh đó, hội trại thanh niên cũng tổ chức vô cùng sôi nổi trong 02 ngày từ sáng 15 đến hết ngày 16/3, bao gồm đốt lửa trại, vũ hội và các trò chơi dân gian.  

Cho đến nay, lễ hội Yên Thế đã trở thành một món ăn tinh thần không thể thiếu đối với Nhân dân huyện Yên Thế nói riêng và tỉnh Bắc Giang nói chung. Là di sản văn hóa phi vật thể có tính đại diện, thể hiện bản sắc của cộng đồng các dân tộc huyện Yên Thế, đó là: tinh thần đoàn kết, thượng võ, bất khuất, yêu nước, yêu chuộng hòa bình... lễ hội Yên Thế cũng phản ánh sự đa dạng văn hóa và sự sáng tạo của con người, thể hiện ở các nghi lễ của người Việt, các trò chơi dân gian độc đáo của và phát huy trong đời sống.