Quảng Ninh: Gỡ bỏ “nút thắt” trong thủ tục hành chính cho doanh nghiệp

Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chủ động rà soát thực tiễn hoạt động XNK trên địa bàn để phát hiện những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục. Chi cục đã kiến nghị các bộ, ngành đối với 9 nhóm mặt hàng đang phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành chưa phù hợp, hoặc còn những thủ tục chồng chéo. Nhiều sản phẩm cùng lúc chịu sự quản lý của 2 bộ khác nhau, dẫn đến doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục kiểm tra đối với cùng một lô hàng.

Điển hình như các mặt hàng sữa tươi và phô mai vừa phải kiểm tra an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Công Thương, vừa phải kiểm dịch theo quy định của Bộ NN&MT. Hay các sản phẩm điện lạnh như tủ kết đông liên hợp, tủ lạnh gia dụng, tủ trưng bày có thiết bị làm lạnh, vừa phải kiểm tra chất lượng, vừa phải kiểm tra hiệu suất năng lượng theo quy định của 2 bộ khác nhau...

Những bất cập này không chỉ làm tăng thời gian thông quan, mà còn khiến doanh nghiệp phát sinh thêm nhiều chi phí về nhân lực, lưu kho bãi, kiểm nghiệm và hoàn thiện hồ sơ. Hải quan khu vực VIII đã kiến nghị đưa các mặt hàng về một đầu mối quản lý, hoặc chuyển sang thực hiện hậu kiểm sau thông quan.

Cùng với đó, đơn vị cũng kiến nghị đưa 3 thủ tục kiểm tra chuyên ngành còn thực hiện thủ công lên hệ thống một cửa quốc gia, đồng thời kiến nghị bỏ 1 thủ tục hải quan phải xác nhận trên giấy phép CITES điện tử (vì từ ngày 1/3/2026 CITES Việt Nam cấp giấy phép CITES điện tử qua dịch vụ công, việc xác nhận của hải quan trên giấy phép CITES điện tử nộp qua hệ thống sẽ không còn phù hợp).

Trong hoạt động hải quan, tỷ lệ tờ khai luồng đỏ luôn là một trong những chỉ số phản ánh mức độ thuận lợi hóa thương mại. Luồng đỏ đồng nghĩa với việc hàng hóa phải kiểm tra thực tế, thời gian thông quan kéo dài hơn và chi phí phát sinh nhiều hơn. Nhờ làm tốt chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan, tỷ lệ tờ khai luồng đỏ của Chi cục Hải quan khu vực VIII đã giảm đáng kể, từ 3% trong năm 2025 xuống còn 1,8% vào tháng 5/2026.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, Hải quan khu vực VIII đã tiếp nhận, xử lý trên 3.500 hồ sơ trên dịch vụ công trực tuyến; 5.003 tờ khai nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành được trả trên hệ thống một cửa quốc gia; tiếp nhận 738 C/O form D điện tử các nước được tiếp nhận qua hệ thống một cửa ASEAN. Đồng thời, làm thủ tục cho hơn 101.500 tờ khai XNK của 2.432 doanh nghiệp (tăng gần 29% về số lượng tờ khai so với cùng kỳ năm 2025). Tổng kim ngạch XNK đạt 18,95 tỷ USD (tăng trên 23% so với cùng kỳ). Sự gia tăng cả về số lượng doanh nghiệp lẫn kim ngạch XNK cũng là thước đo quan trọng phản ánh chất lượng cải cách hành chính của cơ quan hải quan.

Những cách làm và kết quả đạt được cho thấy Hải quan khu vực VIII đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hải quan hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, tạo thêm động lực thúc đẩy hoạt động XNK./.