Tiêu chí thủy lợi trong xây dựng nông thôn mới

Hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống thủy lợi, nền tảng của nông thôn mới giai đoạn 2021-2025

Theo Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 26/02/2022 của Thủ tướng Chính phủ, tiêu chí thủy lợi thuộc nội dung thành phần số 2 của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021-2025, tập trung vào việc “Hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống thủy lợi và phòng chống thiên tai cấp xã, bảo đảm bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.”

Mục tiêu đến năm 2025 là 98% số xã đạt chuẩn tiêu chí thủy lợi và phòng chống thiên tai, trong đó có 50% số xã đạt chuẩn nâng cao. Ở cấp huyện, phấn đấu 60% số huyện đạt chuẩn, trong đó 25% đạt chuẩn nâng cao.

Để thực hiện hiệu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 05/2022/TT-BNNPTNT và Thông tư số 07/2024/TT-BNNPTNT, hướng dẫn chi tiết nội dung “Hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống thủy lợi”.

Quyết định số 318/QĐ-TTg ngày 8/3/2022 đã quy định chỉ tiêu thủy lợi đối với xã nông thôn mới phải bảo đảm đạt yêu cầu “Tỷ lệ diện tích đất sản xuất nông nghiệp được tưới và tiêu nước chủ động đạt từ 80% trở lên”; đối với xã nông thôn mới nâng cao, yêu cầu đạt tỷ lệ từ 90% trở lên, ngoài ra còn phải bảo đảm đạt các chỉ tiêu về tỷ lệ diện tích cây trồng chủ lực được tưới tiết kiệm, tổ chức quản lý hoạt động hiệu quả, thực hiện bảo trì, kiểm kê, kiểm soát nguồn nước thải xả vào công trình thủy lợi, phù hợp định hướng cơ cấu lại ngành nông nghiệp và thích ứng biến đổi khí hậu.

Thạc sĩ Lê Thị Bích Thuận, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, cho biết:
“Tiêu chí thủy lợi không chỉ đo lường năng lực tưới tiêu, mà còn thể hiện năng lực quản lý, khai thác công trình và khả năng bảo đảm an ninh nguồn nước, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là yếu tố quyết định để sản xuất nông nghiệp nông thôn phát triển ổn định, bền vững”.

Hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống thủy lợi không chỉ phù hợp cho giai đoạn 2021-2025, mà còn cần tiếp tục duy trì và phù hợp cho các giai đoạn tiếp theo. Để đạt các chỉ tiêu thủy lợi, đáp ứng mục tiêu của Chương trình, cán bộ làm công tác thủy lợi các cấp, đặc biệt là cán bộ cấp cơ sở cần phải hiểu rõ các nội dung hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống thủy lợi, cách thức tổ chức thực hiện cũng như đánh giá kết quả thực hiện các chỉ tiêu thủy lợi.

Trong bối cảnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp càng yêu cầu cán bộ làm công tác thủy lợi cần cập nhật, nắm chắc các quy định pháp luật về thủy lợi mới, hiểu được việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực thủy lợi, các quy định về quản lý, khai thác sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi...

Đó là nội dung những chuyên đề được các báo cáo viên đến từ các cơ quan chuyên môn trình bày, trao đổi, thảo luận tại hội nghị.

Tiêu chí thủy lợi giai đoạn 2026–2035: Đồng bộ, hiện đại, linh hoạt và phù hợp đặc thù vùng miền

Tại hội nghị, các học viên cũng tích cực trao đổi, thảo luận đề xuất định hướng xây dựng thực hiện nội dung về thủy lợi cho giai đoạn 202-2035, đề xuất các chỉ tiêu thủy lợi sẽ thực hiện cho giai đoạn 2026-2030 theo hướng đồng bộ, hiện đại, linh hoạt trong bối cảnh thực hiện chủ trương xây dựng Chương trình trên tinh thần hợp nhất ba Chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cần phải phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và phù hợp với đặc thù vùng miền.

Việc thực hiện tiêu chí thủy lợi trong xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở việc đầu tư hạ tầng mà còn phải chú trọng bảo trì, nâng cao năng lực quản lý, khai thác công trình, bảo vệ sinh kế và quản lý nguồn nước bền vững cho người dân nông thôn.

Với tầm nhìn dài hạn, tiêu chí thủy lợi trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 hứa hẹn sẽ là thời kỳ quan trọng, khi thủy lợi không chỉ phục vụ sản xuất mà còn góp phần định hình không gian nông thôn an toàn, xanh và bền vững.