Tiểu thương không có hóa đơn đầu vào, phải làm thế nào?

Đề nghị cơ quan Thuế không truy cứu hàng tồn kho không đủ hóa đơn

Một tiểu thương băn khoăn: “Trước đây, hàng tồn kho của tôi mua không có hóa đơn đầu vào, mua sang tay của hộ kinh doanh chung chợ. Giờ tôi phải làm sao để hàng hóa có hóa đơn đầu vào? Nếu nhập hàng Trung Quốc về bán, làm thế nào để có hóa đơn đầu vào?...”.

Trả lời câu hỏi này, đại diện Cục Thuế cho biết, theo Nghị định số 70/2025/NĐ-CP, từ ngày 1/6, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán có mức doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng/năm; hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai; hộ kinh doanh có máy tính tiền có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng phải sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền có chuyển dữ liệu điện tử đến cơ quan Thuế, bao gồm cả giao dịch bán hàng hóa tồn kho của hộ kinh doanh.

Cơ quan Thuế khuyến nghị: Hộ, cá nhân kinh doanh cần đảm bảo việc lưu trữ các hóa đơn, chứng từ của hàng hóa, dịch vụ mua vào theo quy định để cung cấp cho các cơ quan quản lý Nhà nước khác khi được yêu cầu, đảm bảo nguồn gốc, chất lượng hàng hóa.

“Liên quan đến việc nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc để bán hàng, hộ kinh doanh cần nghiên cứu, tuân thủ theo quy định pháp luật hải quan, pháp luật về thương mại biên giới và pháp luật liên quan”, đại diện Cục Thuế cho biết.

Đề cập về tình trạng nhiều hộ chuyển từ thuế khoán sang kê khai băn khoăn xử lý về hàng tồn kho, đại diện Hội tư vấn Thuế cho biết, theo quy định, các sản phẩm hàng hóa mua vào phải có hóa đơn chứng từ hợp pháp, nhằm xác định nguồn gốc của sản phẩm. Tuy nhiên, trong thời gian chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang kê khai, có tình trạng hàng hóa tồn kho của các hộ không có đầy đủ hóa đơn hợp pháp.

"Để xử lý hài hòa và tháo gỡ khó khăn trong giai đoạn chuyển đổi, các hộ phải rà soát lại toàn bộ hàng tồn kho, loại trừ các hàng hóa có nguồn gốc không hợp pháp: Hàng giả, hàng lậu, hàng trộm cắp (nếu có) ra khỏi hàng tồn kho và xử lý tiêu hủy khỏi hàng chuẩn bị bán ra. Khi chuyển sang nộp thuế theo kê khai, các hộ sẽ nộp thuế trên doanh thu thực tế bán ra. Theo đó, đề nghị cơ quan thuế không truy cứu hàng hóa tồn kho không đủ hóa đơn, chứng từ, trừ trường hợp hàng phi pháp đã loại trừ nêu trên", bà Nguyễn Thị Cúc kiến nghị.

Đối với những băn khoăn của nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ ở vùng nông thôn khi thực hiện Nghị định 70, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế cho rằng, Cơ quan thuế đã và đang tuyên truyền, tư vấn, hỗ trợ hướng dẫn các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên thực hiện chế độ HĐĐT.

“Đối với các hộ kinh doanh có kinh doanh nhỏ lẻ có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống trong năm 2025, được miễn tất cả các loại thuế. Từ ngày 1/1/2026, doanh thu miễn thuế của các hộ kinh doanh được điều chỉnh lên 200 triệu đồng/năm. Đề nghị các tiểu thương liên hệ với cơ quan Thuế gần nhất để được hướng dẫn”, bà Nguyễn Thị Cúc tư vấn.

Trả lời băn khoăn việc triển khai HĐĐT từ máy tính tiền có vội vàng khi các hộ kinh doanh đa số không có kiến thức kế toán, kê khai thuế, không được “cầm tay chỉ việc”? trước khi các văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực?, đại diện Cục Thuế cho biết, theo thống kê, số đối tượng phải áp dụng của cả nước 37.000 hộ kinh doanh, chiếm trên 1% số hộ kinh doanh. Các đối tượng này thường là những hộ có quy mô tương đối lớn; công tác quản trị kinh doanh tương đối tốt. Phía cơ quan Thuế và các nhà cung cấp dịch vụ đã tăng cường các giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh.

Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, các hộ kinh doanh nộp thuế theo phương thức kê khai đã sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền từ năm 2022, theo Thông tư 78 của Bộ Tài chính. Chính sách HĐĐT này đã triển khai cách đây hơn 3 năm nhưng thời điểm đó mới chỉ khuyến khích áp dụng.

Có thể dùng giọng nói khi thao tác nhập liệu, xuất hóa đơn bán hàng.

Để giúp hộ kinh doanh bán hàng, xuất HĐĐT và kê khai thuế đơn giản, ít thao tác, phù hợp với những hộ kinh doanh không có trình độ chuyên sâu về kế toán, bà Đinh Thị Thúy, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Misa cho biết, Misa cung cấp trọn bộ giải pháp Bán hàng - Xuất hóa đơn - Kê khai thuế trên 1 phần mềm duy nhất (OneApp).

“Hộ kinh doanh có thể sử dụng chính điện thoại thông minh để chấp hành quy định của Nhà nước một cách đơn giản và hiệu quả, lên đơn bán hàng chỉ với 2 - 3 thao tác đơn giản hoặc bằng giọng nói”, bà Đinh Thị Thúy cho biết.

HĐĐT được tự động xuất và gửi lên cơ quan Thuế, giúp hộ kinh doanh tuân thủ đúng quy định, không phải mất công sức. Theo Misa, giải pháp kê khai thuế được thiết kế riêng dành cho người không chuyên về kế toán. Người bán hàng chỉ cần trả lời vài câu hỏi đơn giản, trong vòng 5 phút là có thể hoàn thành tờ khai và nộp lên cơ quan Thuế.

Bên cạnh đó, Misa còn ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) giúp quá trình bán hàng và kê khai thuế thuận tiện hơn với các tính năng như: Lên đơn bằng giọng nói, tự động nhận diện các khoản thu chi, nhập kho thông qua hình ảnh chụp…