Việt Nam: Tròn 30 thực thi "Chỉ thị Vàng" cấm đốt pháo

Tai nạn giao thông do sử dụng rượu bia giảm đáng kể kể từ khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm tăng cường an toàn giao thông, đặc biệt là kiểm soát vi phạm về nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện. 

Nghị định 100 được xem là một quyết sách vô cùng đúng đắn trong bối cảnh có quá nhiều người Việt Nam lạm dụng rượu bia khi tham gia giao thông dẫn đến nhiều tai nạn và để lại hậu quả cho xã hội.

Nhìn về 30 năm trước, ngày 1/1/1995, Việt Nam cũng đã ban hành một chỉ thị tầm cỡ những vậy và nó đã và đang mang lại thay đổi tích cực cho xã hội. Đó là Chỉ thị số 406/CT-TTg về việc cấm sản xuất, buôn bán và đốt các loại pháo nổ. Kể từ đó, những tiếng còi xe cấp cứu trong đêm giao thừa, những hình ảnh người cháy xém thương tâm nhập viện do pháo gần như không còn. 

Tình hình tai nạn do pháo nổ trước khi cấm

Trước khi lệnh cấm được ban hành, tai nạn do pháo nổ diễn ra phổ biến, đặc biệt trong dịp Tết. Theo báo cáo (chưa đầy đủ) từ 44/53 địa phương, trong dịp Tết Nguyên đán Giáp Tuất năm 1994, cả nước ghi nhận 728 vụ tai nạn liên quan đến pháo, làm 71 người tử vong và 765 người bị thương. Những con số này phản ánh mức độ nguy hiểm và tần suất cao của tai nạn do pháo nổ trong giai đoạn đó.

Chưa kể, nạn buôn bán trái phép pháo nổ cũng nhiều lần gây ra những vụ tai nạn thương tâm. Những vụ cưa bom, rà mìn lấy thuốc sản xuất pháo cũng biến mất.

Những thành công sau khi ban hành lệnh cấm

Sau khi lệnh cấm có hiệu lực, tình hình tai nạn do pháo nổ đã giảm đáng kể. Việc cấm đốt pháo nổ đã góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu số vụ tai nạn và thương vong liên quan.

Việc cho phép sử dụng pháo hoa thay pháo nổ theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ 11/1/2021 đã cân bằng được mong muốn của người dân về việc đốt pháo dịp Tết nhưng đảm bảo đẹp và an toàn hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, vẫn còn xuất hiện các trường hợp vi phạm, đặc biệt là việc tự chế tạo và sử dụng pháo nổ trái phép.

Chẳng hạn, trong 3 tháng cuối năm 2024, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tiếp nhận 21 ca tai nạn do pháo nổ, trong đó hơn 50% là trẻ em. Tương tự, chỉ trong ngày mùng 1 Tết Giáp Thìn (10/2/2024), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận 15 trường hợp chấn thương do pháo nổ, với các tổn thương nghiêm trọng ở tay, chân và mắt.

Mặc dù số lượng tai nạn do pháo nổ đã giảm rõ rệt so với trước khi có lệnh cấm, nhưng những con số trên cho thấy vẫn còn tồn tại nguy cơ và thách thức trong việc kiểm soát và ngăn chặn việc sử dụng pháo nổ trái phép. Việc tiếp tục tăng cường tuyên truyền, giáo dục và thực thi pháp luật là cần thiết để đảm bảo an toàn cho người dân trong các dịp lễ Tết.