Nông trại Núi Lu - Làm nông nghiệp “lười” để phát triển bền vững

Thành lập từ năm 2012 bởi anh Vũ Văn Tuyền, nông trại này không chỉ cung cấp mật ong và cà phê chất lượng cao mà còn tiên phong trong mô hình “nông nghiệp lười” – một cách tiếp cận nông nghiệp thuận tự nhiên, hạn chế tối đa hóa chất để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Từ đam mê tuổi thơ đến hành trình khởi nghiệp gian nan

Sinh ra và lớn lên trong môi trường của Xí nghiệp Ong Gia Lai, ngay từ nhỏ, anh Tuyền đã đam mê nuôi ong. Sau thời gian học tập và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh cho một công ty Nhật Bản, anh nhận thấy tiềm năng của ngành sản xuất mật ong và cà phê sạch. Quyết tâm quay về quê hương khởi nghiệp, anh bắt đầu từ con số không, đối mặt với vô số khó khăn khi tìm đầu ra cho sản phẩm.

Những ngày đầu, để đưa sản phẩm vào các căng-tin công ty Nhật, anh phải vượt qua nhiều tiêu chuẩn khắt khe. May mắn thay, một số căng-tin sau khi thử nghiệm sản phẩm đã đồng ý nhập hàng dưới dạng sản phẩm thủ công từ nông hộ. Đến năm 2014, nhận thấy nhu cầu sản phẩm sạch tăng cao, anh Tuyền động viên bà con địa phương cùng phát triển mô hình nuôi ong và trồng cà phê theo hướng bền vững, từ đó thành lập Hợp tác xã (HTX) Núi Lu.

"Lười" để phát triển bền vững

Theo anh Vũ Văn Tuyền: “Nghe đến "nông nghiệp lười", nhiều người có thể hiểu nhầm đó là cách làm việc thiếu chăm chỉ. Nhưng với HTX Núi Lu, "lười" có nghĩa là giảm thiểu tối đa hóa chất, thuốc trừ sâu và phân bón hóa học, thay vào đó là quan sát, thấu hiểu đất đai, cây trồng và áp dụng các phương pháp canh tác tự nhiên”.

Anh Tuyền và các thành viên HTX tập trung tận dụng các phế phẩm nông nghiệp để tạo vòng tuần hoàn khép kín. Phân dê được ủ cùng vỏ trấu, vỏ cà phê và các phụ phẩm nông nghiệp khác để bón cho cây trồng, giúp giảm chi phí mà vẫn đảm bảo năng suất. Xen canh cây đậu đen trong vườn cà phê không chỉ giúp giảm cỏ dại, cải tạo đất mà còn mang lại nguồn thu phụ. “Cà phê được bón phân hữu cơ và hấp thu đạm từ cây đậu đen nên phát triển tốt, không phụ thuộc vào hóa chất,” anh Tuyền chia sẻ.

Hợp tác để vươn xa

Không chỉ gói gọn trong một khu vực, HTX Núi Lu đã mở rộng liên kết với nông dân ở các địa phương như xã Ia Yok, Ia Sao (huyện Ia Grai) để cùng phát triển mô hình nông nghiệp thuận tự nhiên. HTX cung cấp máy móc sơ chế, giàn phơi, hướng dẫn quy trình sản xuất và bao tiêu đầu ra cho bà con, đặc biệt là cà phê hái chín.

Nhờ chất lượng vượt trội, cà phê nhân của Núi Lu được nhiều nhà rang xay yêu thích và đặt cọc sản xuất trước. Nhiều doanh nghiệp như Tropico, 24h cùng các công ty ở TP. Hồ Chí Minh, Thanh Hóa, Hà Nội đã bày tỏ mong muốn liên doanh, hỗ trợ HTX mở rộng sản xuất mật ong, cà phê và chăn nuôi. Tuy nhiên, do quỹ đất của HTX còn nhỏ lẻ và phân tán, hiện tại, đơn vị này chỉ tập trung vào hai sản phẩm chủ lực là cà phê và mật ong.

Hiện tại, HTX Núi Lu có 12 ha cà phê và tiêu, 400 đàn ong với sự tham gia của 12 hộ nông dân. Dù đã gặt hái nhiều thành công, nhưng Núi Lu vẫn không ngừng tìm kiếm những nông hộ có chung đam mê với nông nghiệp bền vững để cùng phát triển.

Vũ Văn Tuyền từ một sinh viên ngành Kỹ thuật điều khiển - Tự động hóa Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh đến một người nông dân theo đuổi nông nghiệp thuận tự nhiên là một minh chứng sống động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm.